ارزیابی فنی، اقتصادی و اجتماعی سامانه‌های آبیاری موضعی استان قم

نویسندگان

1 دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زارعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران

3 کارشناسی ارشد آبیاری زهکشی، گروه مهندسی آب دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

doi
چکیده

هدف اصلی این پژوهش شناسایی و اولویت بندی مشکلات و موانع کاربردی سامانه‌های آبیاری موضعی در شهرستان‌های استان قم در سه بعد فنی، اجتماعی و اقتصادی است. هر یک از این ابعاد دارای چندین متغیر هستند و این متغیرها نیز از خصیصه‌های مختلفی تشکیل شده‌اند که با شناخت چالش‌ها موجود و ارزیابی و پایش آن، ضمن ارایه راه‌حل‌های مناسب، بهره‌وری آب در کشور بهبود خواهد یافت. مسئله تحقیق در قالب پرسشنامه در بین کشاورزان مورد بررسی قرار گرفت. وجه اشتراک تمامی این کشاورزان، پیاده‌سازی و استفاده از طرح آبیاری قطره‌ای بود. این ابزار اندازه‌گیری پس از طی مراحل سنجش روایی و پایایی و برآورد حجم نمونه در مرحله جمع‌آوری داده‌ها به کار گرفته شد و در نهایت داده‌ها با استفاده از مدل‌های مؤلفة سلسله‌ مراتبی به روش حداقل مربعات جزیی (PLS) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. برای بررسی معنادار بودن رابطه بین متغیرها از آماره آزمون t استفاده ‌شد. نتایج ارزیابی نشان داد که بعد فنی با مقدار آلفای 81/0 از پایایی مناسب در پاسخ برخوردار است و کشاورزان در اعلام نظر اتفاق نظر دارند. ابعاد اقتصادی و اجتماعی نیز با داشتن مقدار آلفای بین 75/0-5/0 از پایایی قابل‌قبول برخوردارند. نتایج تحقیق نشان داد عمده مشکلات سامانه های اجرا شده در استان قم به ترتیب ناشی از ابعاد فنی، اقتصادی و اجتماعی است.