تغییرات زمانی و مکانی بارش در ایران تحت تأثیر تغییراقلیم تا سال 2100
نویسندگان
1 آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه مهندسی آب دانشگه زابل، زابل، ایران
3 گروه مهندسی عمران، دانشگاه کاتولیک، لوون
doi
چکیده
در این پژوهش، اثرات بلندمدت تغییراقلیم بر تغییرات مکانی و زمانی بارش در سطح کشور تحت سناریوهای A1B، A2 و B1 تا سال 2100 بررسی شد. با استفاده از دادههای بارش روزانه در دورهی پایه (2010-1980) در 52 ایستگاه سینوپتیک، مدل LARS-WG واسنجی شده و جهت ریزمقیاسسازی دادههای مدل گردش عمومی جو HADCM3 تحت سناریوهای مذکور تا سال 2100 استفاده شد. نقشههای پراکنش مکانی تغییرات بارش در محیط GIS تهیه شد. مقادیر اندک جذر میانگین مربعات خطای نرمال شده و ضریب کارآیی بالا در مقایسهی مقادیر مشاهدهای و شبیهسازی شدهی بارش حاکی از عملکرد مطلوب مدل LARS-WG برای شبیهسازی بارش بود. نتایج شبیهسازی نشان داد که تغییراقلیم باعثِ افزایش غیریکنواخت بارش در دو مقیاس مکانی و زمانی در بخش اعظم کشور خواهد شد. افزایش بارش در کرانههای دریاهای خزر، عمان و خلیجفارس، دامنههای غربی رشته کوههای زاگرس و دامنههای شمالی رشته کوههای البرز بیشتر از نواحی مرکزی، شرقی و شمالشرقی ایران بود. علیرغم افزایش میانگین بارش در تمام دورههای زمانی، میانگین بارش در دورههای زمانی 2070-2041 و 2100-2071 کمتر از مقدار آن در دورهی زمانی 2040-2011 بود. این مسأله، لزوم برنامهریزی در استفادهی بهینه از بارش موثر در کشور را به اثبات میرساند.