تعیین زمان کاشت بهینه گندم رقم سیروان با مدل آکواکراپ در شهرستان بیرجند

نویسندگان

1 دکتری آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

2 استاد گروه علوم مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجو دکترا آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجو دکترا آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

آب یکی از مهم‌ترین نیازها برای تولید محصولات کشاورزی در مناطق مختلف جهان محسوب می‌شود. کشور ایران یکی از مناطق خشک جهان است و در حال حاضر با بحران شدید آب مواجه است؛ بنابراین، باید بیش‌ازپیش به استفاده بهینه از آب و حفاظت از منابع آبی توجه شود. گندم یکی از مهم‌ترین محصولات استراتژیک کشاورزی است که در تأمین غذای ساکنین کشورمان اهمیت زیادی دارد. و همچنین زمان کاشت ازجمله مهمترین تاریخ‌ها در تقویم زراعی یک گیاه است، زیرا سایر فعالیت‌های کشاورزی متناسب با آن تعیین می‌شود. یکی از جدیدترین مدل‌هایی که توانایی شبیه‌سازی میزان رشد و عملکرد محصولات مختلف زراعی و باغی را نسبت به میزان آب مصرفی دارد، مدل آکواکراپ نام دارد. هدف از این تحقیق، شبیه‌سازی و تعیین مناسب‌ترین تاریخ شروع کاشت گندم آبی رقم سیروان در استان خراسان جنوبی با استفاده از مدل شبیه‌ساز گیاهی آکواکراپ است. به این منظور، از داده‌های اقلیمی روزانه و همچنین سایر اطلاعات محیطی از ایستگاه سینوپتیک بیرجند در یک دوره دو ساله(1395 - 1396)و(1396 - 1397)استفاده شده است که با استفاده از داده‌های میدانی، کارایی مدل مورد ارزیابی قرار گرفته است. پس از اطمینان از کارایی مدل، تعداد 3 تیمار با 3 سطح آبیاری 75، 100 و 125 درصد تامین نیاز آبی، با دو سطح شوری(6 و 1.6 دسی‌زیمنس بر متر)در تاریخ‌های کشت اول آبان الی 10 دی مورد شبیه‌سازی قرار گرفتند. از بین تاریخ‌های ورودی به مدل، تاریخی که بیشترین عملکرد محصول را داشت، به‌عنوان بهترین تاریخ کاشت برای منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. نتایج تحقیق نشان داد تاریخ کاشت مناسب برای هر اقلیم متفاوت است و از سوی دیگر عملکرد گندم نسبت به ویژگی‌های هر منطقه در انتخاب نوع رقم و تغییر تاریخ کاشت حساسیت زیادی دارد.بنابراین در این پژوهش، بهترین تاریخ کاشت رقم گندم سیروان برای منطقه موردمطالعه نیمه دوم آبان ماه بود که قابل توصیه می‌باشد.