فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایش و نگهداری تالآب‌ها در سرزمین‌های خشک بسیار مهم است. هدف پژوهش کنونی ارزیابی پیامد آب‌های رها شده در تالاب میقان اراک بر ویژگی‌های زیستی خاک بود. برای این کار از دو لایه (۰-۳۰ و ۳۰-۶۰ سانتیمتر) خاک تالاب در چهار جایگاه رهاسازی پساب شهری اراک، رودخانه شهراب، رودخانه فراهان و پساب کارخانه فرآوری سولفات‌سدیم به تالاب میقان در اردیبهشت و آبان سال ۱۳۹۳ نمونه‌برداری شد. فراوانی ریزجانداران کشت شدنی در خاک و همچنین تنفس پایه و برانگیخته و شناسه‌های بوم شناختی بهره متابولیک و ضریب میکروبی خاک اندازه‌گیری شد. فراوانی باکتری، باکتری روده‌ای و اکتینومیست در خاک جایگاه رهایی پساب شهری و فراوانی قارچ در خاک جایگاه رهایی رودخانه فراهان به‌ویژه در لایه رویین و در بهار بیشترین بود و لگاریتم فراوانی آنها به‌ترتیب به ۶، ۵۱/۵، ۹۲/۳ و ۸۵/۴ در هرگرم رسید. پساب کارخانه فرآوری سولفات به اندازه‌ای پیامد بدی داشته‌است که فراوانی قارچ و اکتینومیست در خاک این جایگاه ناچیز بود (لگاریتم آن‌ها به ترتیب کمتر از ۸۵/۱ و ۹۴/۲ در هر گرم خاک بود). از ویژگی‌های زیستی بررسی شده، تنفس برانگیخته بیشترین دگرگونی را داشته و پاسخدهنده‌ترین بود. تنفس پایه و برانگیخته و ضریب میکروبی خاک تالاب در جایگاه رهاسازی پساب شهری در آن به اندازه چشم‌گیری بیشتر بود و به ترتیب ۱۰۲/۰، ۶۸۸/۳ (mg CO2 g-1 soil day-1) و ۱۹۶/۰ (mg Cmic mg-1 Corg) می‌رسید. در برابر آن بهره متابولیک در خاک جایگاه رهاسازی رودخانه شهراب و پساب کارخانه بالاترین بود (به ترتیب ۶۰/۲ و ۵۲/۲ (mg C-CO2 g-1 Cmic h-1)) که نشان از تنش بالای ریزجانداران در این خاک­های شور دارد. پیامد رهاسازی پساب کارخانه فرآوری سولفات بر ویژگی‌های زیستی خاک تالاب کویری میقان زیان­بار و پیامد رهاسازی پساب شهری سودمند بود. رهاسازی پساب شهری می‌تواند مایه دگرگونی گوناگونی زیستی جانداران این تالاب شور و کویری شوند که نیاز به بررسی دارد.