فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شرایط خشکسالی و کمبود آب در کشور برآورد میزان آب آبیاری و بهره‌وری آب در باغات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مقاله به بررسی اولویت کشت درختان بادام و گردو از دیدگاه آب مصرفی و بهره وری آب با توجه به اهمیت اقتصادی این درختان در تامین معیشت باغداران در منطقه اسفندقه استان کرمان پرداخته شده است. باغ مورد مطالعه در روستای کوران واقع شده است، در آنجا روش آبیاری سطحی و آب آبیاری باغات از طریق رودخانه دائمی گیشکی تأمین می‌شود. در طول مسیر رودخانه بهره‌برداران با استفاده از کانال‌های انشعابی آب را به استخر‌های ذخیره آب و کانال‌های آبرسان باغ‌ها انتقال می‌دهند. در این تحقیق نیاز آبی بادام و گردو در منطقه مورد نظر از معادله هارگریوزسامانی با معین بودن ضریب گیاهی تعیین شد و مقدار آب آبیاری کاربردی توسط کشاورز با استفاده از حجم آب استخر ذخیره و سطح زیر کشت درختان محاسبه گردید، سپس کمبود یا مازاد آبیاری توسط کشاورز تعیین گردید. بهره‌وری آب در شرایط فعلی آبیاری منطقه برای درخت بادام و گردو به ترتیب 6/0 و 27/0 کیلوگرم بر متر مکعب محاسبه شد. بهره‌وری آب در شرایط کمبود آب برای درختان بادام و گردو به ترتیب 14 درصد بیش‌تر و 10 درصد کم‌تر نسبت به شرایط آب کافی تعیین شد. ضریب حساسیت بادام به تنش خشکی 47 درصد کم‌تر از ضریب حساسیت گردو به تنش خشکی بدست آمد. همچنین بهره‌وری اقتصادی حاصل شده برای درختان بادام 8/1 برابر گردو است. بنابراین طبق نتایج این پژوهش کاشت درختان بادام از لحاظ مقدار آب مصرفی و بهره‌وری اقتصادی آب در شرایط کمبود آب و یا آب کافی در منطقه اسفندقه در شرایط خشکی نسبت به درختان گردو در اولویت است.