بررسی آزمایشگاهی روشهای کاهش آبشستگی پایاب حوضچه آرامش (مطالعه موردی: بند سنگی ملاتی وطنا)
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب دانشکده آب و خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،ۀ گرگان، ایران
2 دانشکده آب،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان .ایران.
3 دانشکده آب ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ،ایران.
4 عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
چکیده
استفاده از بندهای اصلاحی برای تثبیت بستر رودخانهها و احداث حوضچه آرامش جهت مستهلک کردن انرژی در پاییندست این سازهها امری متداول است. بااینوجود همچنان شاهد فرسایش بستر رودخانهها در پاییندست این سازهها هستیم. از روشهای تأثیرگذار بر کاهش پدیده آبشستگی، ایجاد پرش هیدرولیکی مستغرق درون حوضچه آرامش است. لذا در تحقیق حاضر، تغییرات عمق آبشستگی در پاییندست سازه بند سنگی ملاتی وطنا واقع در استان گلستان با ساخت مدل فیزیکی با مقیاس 1:10 موردبررسی و ارزیابی قرار گرفت. تا بتوان با کاهش آبشستگی پاییندست آن موجب افزایش عملکرد و طول عمر سازه موردنظر، جهت حفاظت بستر رودخانه گردد. از دو روش شامل، بالا آوردن انتهای کانال و استفاده از صفحات مستغرق به همراه لایهآرمور بلافاصله پس از حوضچه آرامش استفاده شد. در بررسی انجامشده روش استفاده از صفحات مستغرق با آرایش زیگزاگی، کمترین درصد کاهش عمق آبشستگی برابر 43/3% مقدار مشاهدهشده در آزمایش شاهد را نشان داد و روش بالا آوردن انتهای کانال معادل دو برابر عمق پایاب با لایهآرمور 1/5 برابر طول حوضچه آرامش، بیشترین درصد کاهش عمق آبشستگی برابر80% مقدار مشاهدهشده در آزمایش شاهد را نشان داد، همچنین این روش به جهت ایجاد بیشترین مقدار آبشستگی در فاصله دورتر از حوضچه آرامش، عملکرد بهتری را در کاهش عمق آبشستگی پایاب حوضچه آرامش بند سنگی ملاتی موردنظر داشت.
