فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به محدودیت منابع آبی کشور، بهینه کردن سامانه‌های آبیاری به نحوی که بتوان تلفات تبخیر و مدیریت تعرق را بهبود بخشد، از عوامل مهم در افزایش بهره‌وری آب است. لذا این پژوهش به ‌منظور بررسی روش آبیاری قطره‌ای زیرسطحی و سامانه آبیاری بارانی بر عملکرد و بهره‌وری آب محصول یونجه طی سال‌های (1398 لغایت1400) در ایستگاه اکباتان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان انجام شد. آزمایش در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری قطره‌ای زیرسطحی بدون تزریق تریفلورالین (T1)، آبیاری زیرسطحی با تزریق تریفلورالین به میزان 4 لیتر در هکتار (T2)، آبیاری زیرسطحی با تزریق تریفلورالین به میزان 6 لیتر در هکتار (T3)، آبیاری با لوله‌های ناندرین (T4) و یک تیمارآبیاری بارانی(شاهد) بودند. تاثیر تیمارهای مورد مطالعه بر میزان عملکرد و بهره‌وری آب در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد. تیمار T3 با بیشترین میزان عملکرد و بهره‌وری آب، به‌ترتیب به میزان 20873 کیلوگرم در هکتار 46/2 کیلوگرم بر مترمکعب بر سایر تیمارها برتری داشت. میانگین عملکرد 3 ساله محصول یونجه در دو سامانه سیستم آبیاری قطره‌ای و بارانی به‌ترتیب 19779 و 14751 کیلوگرم در هکتار و میزان بهره‌وری آب به‌ترتیب 4/2 و 3/1 کیلوگرم بر مترمکعب تعیین شد. میانگین حجم آب مصرفی در دو سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی و بارانی، به‌ترتیب 8472 و 11480 مترمکعب در هکتار بود. لذا سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی علاوه بر افزایش عملکرد محصول، باعث کاهش 2/26 درصدی در آب مصرفی و بهبود بهره‌وری آب به میزان 6/84 درصد نسبت به سامانه آبیاری بارانی شد. همچنین هیچگونه اثری از تجمع ریشه در اطراف قطره چکانها مشاهده نشد. افزایش شوری در عمق خاک زراعی در زمان اتمام آبیاری‌ها در دو سیستم آبیاری ملاحظه شدکه با بارندگی‌های رخ داده در طول سال تقلیل پیدا می‌کرد.