بررسی ردپای آب سبز گندم بهاره در شرایط تغییر اقلیم و تاریخ‌های کشت متفاوت 2100-2021 (مطالعه موردی: دشت قزوین)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آّب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی)ره(، قزوین، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین،

3 گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

4 پژوهشگر پسادکتری آبیاری و زهکشی، برنامۀ همکاری مشترک دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) و دانشگاه واخنینگن هلند

doi
چکیده

یکی از مهم‌ترین اثرات تغییرات اقلیمی، بر روی گیاهان به ویژه بر تولیدات کشاورزی است. از این رو بررسی این پدیده و اثرات آن بر کشاورزی ضروری خواهد بود. در این مطالعه اثر تغییرات اقلیمی و کشت در تاریخ‌های مختلف؛ بر میزان ردپای سبز، در طول دوره کشت رقم پارسی گندم‌ بهاره در دشت قزوین بررسی شد. این بررسی در بازه 2021-2100 و با مقایسه دو منبع اطلاعاتی LARS-WG و DKRZ در تولید داده‌های سالانه تغییر اقلیم و به کار‌گیری مدل AquaCrop در شبیه‌سازی واکنش گیاه به تغییرات ذکر شده، صورت گرفت. در دوره‌های 2040-2021، 2060-2041، 2080-20610 و 2100-2080 تاریخ‌های کشت متفاوت (15 بهمن، 1 اسفند، 15 اسفند، 1 فروردین و 15 فروردین) به منظور افزایش عملکرد گندم و کاهش ردپای آب سبز بررسی شدند. طبق نتایج حاصل از شرایط اقلیمی مدل LARS-WG تحت سناریوهای 5/4 و 5/8، در هر 4 دوره آتی میانگین ردپای آب سبز به جز سه مورد در کل تاریخ‌ها، نسبت به مقدار آن در دوره پایه کاهش خواهد داشت. این در حالی است که تحت شرایط اقلیمی پایگاه اطلاعاتی DKRZ در سناریوهای 5/4 و 5/8، در اکثر تاریخ‌ها و دوره‌ها میانگین ردپای آب سبز نسبت به مقدار آن در دوره پایه کاهش خواهد داشت. طبق نتایج حاصل شده، بیشترین مقدار ردپای آب سبز در تمام این دوره‌ها و مدل‌ها در دوره 2040-2021 تحت شرایط اقلیمی پایگاه اطلاعاتی DKRZ در سناریو 5/4 در صورتی که تاریخ کشت 15 بهمن ماه انجام شود که مقدار مصرف آب در آن برابر 273 متر مکعب بر تن با انحراف معیار 65/32 متر مکعب بر تن پیش‌بینی می‌شود. کم‌ترین ردپای آب سبز نیز برای دوره 2080-2061 تحت شرایط اقلیمی حاصل از مدل LARS-WG در سناریو 5/8 در تاریخ کشت 15 فروردین ماه گزارش می‌شود که مقدار آن برابر 16/84 تن بر هکتار با انحراف معیار 03/32 تن بر هکتار است.

کلیدواژه‌ها