ارزیابی تأثیر تغییرات اقلیم بر تخصیص آب کشاورزی در سطح حوضه قره سو با مدل WEAP
نویسندگان
1 گروه مندسی آب، دانشگاه زابل، زابل
2 گروه مندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل .
doi
چکیده
هر گونه تغییر اقلیم در کرهی خاکی، سرآغاز زنجیرهای از واکنشهاست که اثر آن به طور مستقیم در فرآیندهای هیدرولوژیکی ظاهر میشود. حوضهی آبریز قرهسو واقع در استان کرمانشاه و یکی از زیرحوضههای مهم کرخه است که از لحاظ کشاورزی و تأمین امنیت غذایی، یک منطقهی مهم در غرب کشور قلمداد میشود. در راستای این امر، دستیابی به روشهای مطمئن پیشبینی جریان رودخانهها به منظور برنامهریزی در بهرهبرداری به موقع از منابع آب از اهمیت روزافزونی برخوردار است. در این مطالعه ابتدا با استفاده از مدل ریز مقیاس نماییSDSM، دادههای بزرگ مقیاس مدل گردش عمومی جو (HadCM3) در سناریوی اقلیمی A2 که رشد اقتصادی بسیار سریع جهان آینده و توسعه چشمگیر تکنولوژی و همچنین استفاده افراطی از سوختهای فسیلی را برای آینده در نظر دارد، برای پارامترهای هواشناسی دما و بارندگی در حوضهی قرهسو ریز مقیاس شد. سپس با استفاده از دادههای بارش، دما و دبی در دورهی پایه (2000-1971) و خروجیهای مدل ریز مقیاس نمایی در دورهی (2040- 2011)، و با بکار گرفتن شبکه عصبی مصنوعی در نرمافزار MATAB، دبی رودخانه در دورهی آتی شبیهسازی شده و در نهایت به کمک مدل ارزیابی و برنامهریزی منابع آب، WEAP، وضعیت تخصیص منابع آب و تامین نیاز بخش کشاورزی بررسی شد. نتایج مدل اقلیمی، نشاندهنده افزایش دما و کاهش بارندگی در دورهی مورد نظر نسبت به دوره پایه (2000- 1971) میباشد. بطوریکه تحت سناریوی اقلیمی A2، افزایش 6/1 درجه سانتیگراد دما و کاهش 77/1 درصد بارندگی در منطقه و به تبع این افزایش دما و کاهش بارندگی، برای رودخانه قرهسو نیز 62/32 درصد کاهش آبدهی پیشبینی میشود. بررسی نتایج مدل WEAP، تحت سناریوهای اقلیمی، در وضعیت سطح زیر کشت کنونی، نشاندهنده افزایش نیاز تأمین نشده بخش کشاورزی در منطقه مورد مطالعه در دوره آتی میباشد.