بررسی کاهش شوری زه‌آب کشاورزی با استفاده از جاذب کوکوپیت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
چکیده

محدودیت منابع آب، استفاده از آب‌های نامتعارف مانند زه‌آب‌های کشاورزی را حائز اهمیت کرده ‌است. کوکوپیت نوعی بستر کشت است که به‌طور متداول در گلخانه‌ها استفاده می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی کاربرد جاذب کوکوپیت در کاهش شوری زه‌آب کشاورزی شبیه‌سازی‌شده با نمک سدیم کلرید در سطوح شوری 4، 8، 12، 16 و 20 دسی‌زیمنس بر متر انجام شد. به این منظور اثر متغیر‌های مستقل pH، مقدار جاذب، زمان تماس و EC اولیه در 5 سطح مختلف بر راندمان جذب یون‌های سدیم و کلر با استفاده از روش طراحی آزمایش تاگوچی ارزیابی شد. نتایج نشان داد در شرایط مناسب (pH برابر 6، مقدار جاذب 40 گرم بر لیتر، زمان تماس 180 دقیقه و EC اولیه 20 دسی‌زیمنس بر متر)، حداکثر راندمان جذب یون‌های سدیم و کلر به ترتیب 20/03 و 20/14 درصد است. برای صحت‌سنجی این برآورد، آزمایشی در شرایط مناسب ذکرشده انجام شد و راندمان جذب یون‌های سدیم و کلر به ترتیب 20/71 و 20/81 درصد به‌دست آمد. بررسی مدل‌های سینتیک و ایزوترم جذب یون‌های سدیم و کلر نشان داد که داده‌های آزمایشگاهی تطابق بهتری با مدل سینتیکی شبه مرتبه دوم و ایزوترم لانگمویر دارند. بر اساس این پژوهش، کوکوپیت قابلیت کاهش هدایت الکتریکی آب‌شور را تا حدود 20 درصد داراست.