بررسی اثر زئولیت بر حجم آب زهکشی و تبخیر از سطح یک خاک لومی شنی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه- گروه مهندسی آب

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
چکیده

در این تحقیق اثر زئولیت بر تبخیر از سطح خاک و حجم زه‌آب خروجی در خاک لوم شنی مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از مدل HYDRUS-2D جهت شبیه‌سازی تبخیر و زه‌آب استفاده و داده‌های مورد نیاز با انجام آزمایش‌های گلدانی جمع‌آوری گردید. تیمارهای مورد مطالعه شامل چهار سطح (صفر، 5 و 10 و 15 گرم زئولیت در هر کیلوگرم خاک) بود. 4 دور آبیاری براساس رطوبت سهل‌الوصل صورت گرفت و مقادیر رطوبت خاک قبل و بعد آبیاری، با استفاده از رطوبت‌سنج در جهت عمقی و شعاعی اندازه‌گیری و به مدت 45 روز ثبت گردید. مقدار اولیه تبخیر و حجم زه‌آب به ترتیب با استفاده از معادله بیلان آبی و اندازه‌گیری زه‌آب خروجی از گلدان در هر مرحله مشخص شد. نتایج نشان داد که با افزایش مقدار زئولیت مقادیر تبخیر از سطح خاک و حجم زه‌آب در تیمار 15 گرم زئولیت نسبت به شاهد به‌ترتیب% 11/17 و %6/20 درصد کاهش یافت. ضریب تعیین (R2) برای شبیه‌سازی مدل HYDRUS-2D با در محدوده 90/0 تا 93/0 متغیر بود. مقدار ضریب کارایی مدل (EF) که نشان دهنده کیفیت و چگونگی برازش داده‌های مشاهده‌ای و برآورد شده می‌باشد برای تبخیر بین 59/0 تا 98/0 و برای حجم زه‌آب بین 86/0 تا 92/0 متغیر بود که این نشان دهنده کارایی بالای مدل در شبیه سازی پارامترهای مذکور است.