بررسی تأثیر کشت مخلوط چغندرقند با نخود و باقالا بر عملکرد و بهره‌وری آب و زمین

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 دکتری ژنتیک‌بیومتری، دانشگاه زنجان و کارشناس پژوهش‌های کاربردی، مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آب در اراضی دیم دانشگاه تهران

doi
چکیده

به منظور بررسی شاخص‌های کشت مخلوط تحقیقی به صورت بلوک‌های کامل تصادفی در قالب 18 تیمار، و 3 تکرار در سال 1402 در یک قطعه 600 متری در شهرستان ممسنی، استان فارس به روش کشت مخلوط افزایشی انجام شد. تیمارها شامل 8 تیمار کشت مخلوط چغندرقند با نخود و باقالا با کود و بدون کود اوره و دو فاصله 20 و 40 سانتی‌متر روی ردیف باقالا و نخود و 10 تیمار تک کشتی بود. حداقل و حداکثر مقدار شاخص نسبت برابری زمین 84/1 و 01/1 بود که به ترتیب مربوط به تیمارهای IBF40 (کشت مخلوط باقالا و چغندرقند با فاصله 40 و با کود اوره) و IP20 (کشت مخلوط نخود و چغندرقند با فاصله 20 و بدون کود اوره) بود و حداقل و حداکثر مقدار شاخص تغییر در بهره‌وری آب 88/0 و 04/0 بود که به ترتیب مربوط به تیمارهای IBF40 و IP40 (کشت مخلوط نخود و چغندرقند با فاصله 40 و بدون کود اوره) می‌باشد. نتایج مربوط به شاخص‌های بهره‌وری اقتصادی آب و زمین نشان داد که کشت مخلوط چغندرقند با نخود یا باقالا می‌تواند بهره‌وری نسبی آب و زمین را افزایش دهد ولی این افزایش بهره‌وری لزوما به معنی افزایش درآمد اقتصادی نیست و نتایج این مطالعه نشان داد که تنها کشت مخلوط چغندرقند و باقالا از نظر اقتصادی بسیار مناسب‌تر است. عامل اصلی تعیین کننده در درآمد کل می‌تواند عملکرد و ارزش متفاوت هر سه گیاه ‌باشد که نهایتا در این مطالعه ملاحظه شد که کشت مخلوط چغندرقند و باقالا با 4/1 برابر کردن درآمد نسبت به تک کشتی منجر به افزایش درآمد کل شد.