تعیین بهره وری آب زعفران در قطب های تولید این محصول در ایران

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحققات، آموزش و تریج کشاوری، مشهد، ایران

2 عضو هیات علمی بخش آبیاری و زهکشی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی

3 عضو هیئت‌علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش

4 موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ایران

doi
چکیده

مطالعه حاضر با هدف تعیین حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب زعفران در قطب‌های تولید این محصول در ایران (دو استان خراسان‌رضوی و جنوبی) در طول 2 سال زراعی 96-1395 و 98-1397 انجام گرفت. بدین منظور تعداد 126 مزرعه زعفران در دو استان مذکور انتخاب و در طول 2 فصل زراعی مورد پایش قرار گرفتند. برداشت اطلاعات مزارع منتخب، از طریق مراجعه حضوری به مزارع، تکمیل پرسشنامه، ثبت برنامه آبیاری و اندازه‌گیری دبی منبع آب انجام شد. نیاز آبی زعفران در مناطق مختلف محاسبه و با میزان آب داده‌شده توسط کشاورزان مقایسه گردید. برای بررسی تفاوت احتمالی عملکرد، حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب در تولید زعفران از تحلیل واریانس استفاده شد. نتایج نشان داد تفاوت عملکرد، حجم آب آبیاری و بهره‌وری آب معنی‌دار نبود. میانگین حجم آب آبیاری در دو استان خراسان رضوی و جنوبی به‌‌ترتیب برابر 4628 و 4594 مترمکعب بر هکتار بود. دامنه تغییرات حجم آب آبیاری در مزارع منتخب زیاد و بین 1543 تا 8914 مترمکعب بر هکتار بود. میانگین وزنی حجم آب آبیاری در دو استان‏ خراسان رضوی و جنوبی برابر 4603 مترمکعب بر هکتار به‌دست آمد. میانگین عملکرد زعفران، بهره‌وری آب آبیاری و بهره‌وری آب کاربردی (آبیاری + بارش موثر) در دو استان منتخب به‌‌ترتیب 3/8 کیلوگرم بر هکتار، 9/1 و 37/1 گرم بر مترمکعب به‌دست آمد. متوسط راندمان کاربرد آبیاری در مزارع زعفران منتخب دو استان برابر 55 درصد برآورد شد.