بررسیهای دانهبندی و کانیشناسی رسوبات در منشأیابی تپههای ماسهای بلوچستان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 - کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی کرج
4 مربی پژوهشی، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
5 کارشناس ارشد، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان
doi
10.22092/ijrdr.2011.102176چکیده
شناخت منشأ تپههای ماسهای در طرحهای کنترل فرسایش بادی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مطالعه محدوده گسترش تپهماسههای بلوچستان در 5 منطقه تحت تأثیر فرسایش بادی با استفاده از عکس هوایی و تصاویر ماهوارهای و نرمافزار Arc GISمشخص شد و نقشه انواع رخسارههای رسوبات بادی استان تهیه گردید. سپس 28 نمونه از رسوبات با توجه به شکل تپهماسه و رخساره ها و گستره آنها به روش شبکه ای برداشت گردید. دانهبندی نمونهها با استفاده از روشهای استاندارد ASTM تعیین و عاملهای آماری رسوبشناسی با استفاده از نرمافزارGRADISTAT محاسبه گردیده و منحنیهای دانهبندی رسوبات ترسیم گردید. مرفوسکپی و کانیشناسی نمونهها با کمک بینوکولر انجام شد. بررسیهای دانهبندی رسوبات نشان میدهد که رسوبات تپهماسهای دارای جورشدگی خوب، بهتر از رسوبات رودخانهای دارای انحراف استاندارد کمتر از 5/0 میباشد. همچنین کانیشناسی نمونهها 84 درصد فراوانی ذرات متشکله را خردهسنگهایی مانند کوارتزیت، گرانودیوریت، ... و 16 درصد ذرات بقیه را کانیهای کوارتز، فلدسپات و کلسیت نشان میدهد. بنابراین با بررسی فرایند حمل ذرات به روش ویشر 5/0 درصد از ماسهها بهصورت جمعیت تعلیق و 5 درصد جمعیت غلطش و 5/94 درصد جمعیت جهش را تشکیل میدهند. نتایج حاصل از نمودار فردمن، تفکیک محیط رسوبی را نشان داد که 42/21 درصد رسوبات از نوع رودخانهای و 43/71 درصد رسوبات بادی و 15/7 درصد همپوشانی رسوبات رودخانه و تپهماسهای بوده است.