اولویت‌بندی مدل‌های گردش عمومی مبتنی بر گزارش ششم تغییر اقلیم با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در حوضه آبریز نکارود

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استادیار گروه نقشه‌برداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 استادیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
چکیده

با توجه به تنوع و تعدد مدل‌های گردش عمومی جو (GCM) بهره‌گیری از تمامی آن‌ها در برآورد و تخمین پارامترهای اقلیمی میسر نیست. بی‌شک به‌کارگیری مدل مناسب در شبیه‌سازی‌های اقلیمی می‌تواند دقت و میزان قطعیت مدل‌سازی را بهبود بخشد. در مطالعه حاضر، مدل‌های ACCESS-ESM1-5، GFDL-CM4، IITM-ESM، INM-CM4-8، IPSL-CM6A-LR، MPI-ESM1-2 و MRI-ESM2-0 از مجموعه گزارش ششم تغییر اقلیم بر اساس شرایط اقلیمی حوضه رودخانه نکارود با به‌کارگیری رویکردهای تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) شامل روش‌های برنامه‌ریزی سازشی (CP)، تئوری بازی همکارانه (CGT)، تکنیک اولویت‌دهی بر اساس شباهت به راه‌حل ایده‌آل (TOPSIS) و تکنیک میانگین وزنی (WAT) ارزیابی شده و رتبه نهایی مدل‌ها بر مبنای روش تصمیم‌گیری گروهی (GDM) تعیین گردید. برای بررسی کیفیت بارش برآوردی این مدل‌ها در تناسب با بارش مشاهداتی، از شاخص‌های ضریب همبستگی (CC)، ریشه میانگین انحراف مربع نرمال شده (NRMSD)، میانگین انحراف نسبی مطلق (AARD)، انحراف میانگین نرمال شده مطلق (ANMBD) و امتیاز مهارت (SS) استفاده شد. اثر وزنی شاخص‌های ارزیابی در هر یک از رویکردهای رتبه‌بندی، با تکنیک آنتروپی مشخص شد. نتایج حاکی از آن است که شاخص CC، بالاترین اثرگذاری را در فرایند رتبه‌بندی مدل‌ها با اهمیت وزنی حدود 45 درصد دارد. در نهایت، مدل GFDL-CM4 با امتیاز خالص 18 در روش تصمیم‌گیری گروهی به‌عنوان مناسب‌ترین مدل برآوردکننده بارش در این حوضه آبریز شناخته شد.