پیشگیری وضعی تقنینی از جرم شکنجه
نویسندگان
1 حقوق جزاو جرم شناسی ، حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران قم
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران قم
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22054/jclr.2019.24456.1481چکیده
حق مصونیت از شکنجه به عنوان یکی از حقوق غیرقابل سلب شناخته میشود. در اصل 38 قانون اساسی نیز، شکنجه بهطور مطلق ممنوع اعلام شده است. از این رو، تلاش برای مبارزه با شکنجه از جایگاه حقوقی و فرهنگی شایسته ای برخوردار است. در میان روشهای غیرسرکوبگر پیشگیری وضعی به عنوان رویکردی کاربردی و دارای نتایج قابل رویت شناخته میشود. به سبب این خصوصیات، نوشتار پیش رو بر مبنای پذیرش امکان اِعمال پیشگیری وضعی در مورد بزه شکنجه، به شناسایی مهمترین تدابیر پیشگیرانهی وضعی موثر در کاهش این جرم میپردازد؛ تدابیری چون: تدبیر افزایش دشواری ارتکاب جرم مانند دسترسی سریع متهم به مقام قضایی، تدبیر حذف توجیهکنندهها مانند کاستن از ارزش اثباتی اقرار، تدبیر کاهش منافع حاصل از جرم مانند بطلان اطلاعات بهدستآمده از راه شکنجه، تدبیر افزایش خطر ارتکاب جرم مانند حمایت از حضور وکلا در مراحل اولیه فرآیند دادرسی و نظارت ویدیویی از مرحله بازجویی. در این متن نشان داده شده که اصلیترین بستر پیشبینی این تدابیر آیین دادرسی کیفری است و بر همین اساس قانون آیین دادرسی کیفری اخیرالتصویب ایران از این منظر مورد بررسی قرار گرفته و ضمن برجسته ساختن نوآوریهای آن در این عرصه، به برخی از کاستیهای قابل رفع اشاره شده است.
