جداسازی و غربالگری جدایه های ازتوباکتر بومی خاک های شور و سنجش صفات محرک رشدی آن ها
نویسندگان
1 هیات علمی گروه خاک دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار علوم خاک گرگان
3 دانشجو/دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان
4 استادیار علوم خاک گرگان
doi
چکیده
شوری یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی بوده که قابلیت تولید گیاه را تحت تأثیر قرار میدهد. با توجه به روند افزایش توسعه اراضی شور و کمبود اراضی مطلوب برای کشاورزی، شناسایی راهکارهایی برای افزایش مقاومت گیاهان در برابر شرایط شوری ، اهمیت زیادی دارد. استفاده از باکتریهای محرّک رشد از جمله ازتوباکترها یکی از راهکارهای مهم تعدیل اثرات شوری محسوب میشود. در این راستا و برای انجام پژوهش حاضر، 15 نمونه از خاکهای شور اراضی استان گلستان بهمنظور جداسازی باکتری ازتوباکتر جمعآوری شد. تعداد 32 جدایه باکتریایی جداسازی و خالصسازی شد. بعد از انجام آزمایشات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی تعداد 23 جدایه منسوب به ازتوباکتر انتخاب شد. جدایهها از نظر توانایی رشد در غلظتهای 2، 5 و 10 درصد نمک، توانایی تولید اگزوپلیساکارید، توانایی تحمل به خشکی، برخی ویژگیهای محرّک رشدی گیاه شامل توان تثبیت نیتروژن مولکولی، انحلال پتاسیم معدنی نامحلول، انحلال فسفات معدنی نامحلول، تولید ایندولاستیکاسید (IAA) و تولید هیدروژنسیانید مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که با افزایش میزان نمک رشد جدایهها کاهش یافت. توانایی تولید اگزوپلیساکارید (4/0 تا 6/5 گرم بر لیتر) در 2/78 درصد از جدایهها مشاهده شد. افزایش سطح پلیاتیلنگلیکول باعث کاهش میزان رشد جدایهها شد .نتایج حاصل از آزمونهای محرّک رشد گیاه نشان داد که توان حلکنندگی فسفات جدایهها (5/52 تا 1/218 میلیگرم بر لیتر)، توان تولید ایندول استیک اسید (4/2 تا 2/60 میلیگرم بر لیتر)، توان حلکنندگی پتاسیم جدایهها ( 9/12 تا 3/28 میلیگرم بر لیتر)، توان تثبیت زیستی نیتروژن ( 9/2 تا 1/5 نانومول اتیلن بر ساعت) بود. از بین 23 جدایه منسوب به ازتوباکتر بر اساس آزمونهای فیزیولوژیک باکتری در سطوح مختلف نمک و خشکی و آزمونهای محرّک رشدی، جدایه AZ13 بهعنوان جدایه برتر انتخاب شد.