فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راه‌های کنترل سیلاب در مسیل‌ها، ساخت سدهای پاره سنگی بدون هسته رسی در مسیر جریان می‌باشد. این سدها، دبی اوج سیلاب عبوری را کاهش داده و زمان تخلیه سیلاب را افزایش می‌دهند. در تحقیق حاضر در فلوم آزمایشگاهی، مدل‌هایی از سد پاره سنگی با سنگدانه به قطر متوسط 2 سانتی‌متر با طول‌های 155، 165 و 175 سانتی متر در جهت جریان، با شیب‌های مختلف ساخته شد و برای هر مدل، 3 دبی مختلف جریان در نظر گرفته شد که در هر دبی، عمق پایاب با استفاده از دریچه کنترل، برای 5 حالت متفاوت، تغییر داده شد و در مجموع 405 آزمایش انجام شده است. پس از انجام آنالیز ابعادی، کمیت‌های بی‌بعد استخراج گردیده و سپس با اعمال رگرسون غیرخطی چند متغیره، که تابع هدف مرتبط با ضریب دبی و کمیت‌های بی‌بعد را نشان می‌دهد استخراج شده است. با انجام آنالیز حساسیت نسبت به حذف کمیت‌های بی‌بعد، مشخص شد با حذف کمیت (ارتفاع سد به عمق آب در بالادست) میانگین مطلق خطای نسبی، 2/5 درصد افزایش یافت در حالی که با حذف کمیت (شیب وجه پایاب سد) میانگین مطلق خطای نسبی، 8/6 درصد افزایش یافت و به منظور تعیین مشخصات بهینه سد تاخیری پاره سنگی با استفاده از الگوریتم جستجوی هارمونی، برای حداکثر ضریب دبی در نظر گرفته شده، مقادیر بهینه استخراج گردید و پارامتر HMCR در همگرایی پاسخ، بسیار تاثیرگذاربوده است.