بررسی آزمایشگاهی تغییرات انتشارپذیری آلایندهها در محیطهای متخلخل همگن و غیرهمگن اشباع
نویسندگان
1 استادیار، دکتری آبیاری و زهکشی، هیأت علمی، گروه مهندسی آب دانشگاه کردستان، سنندج،
2 کارشناسی مهندسی آب، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کردستان-
doi
چکیده
تخمین دقیق پارامترهای انتقال آلاینده یکی از گامهای بسیار مهم برای شبیهسازی انتقال آلاینده در محیطهای متخلخل میباشد. در این تحقیق، متوسط سرعت آب منفذی و ضریب انتشار در سه نوع محیط متخلخل اشباع تخمین زده شده و تغییرات انتشارپذیری با مقیاس بررسی گردید. مقادیر متوسط سرعت آب منفذی و ضریب انتشار با برازش حل تحلیلی معادلهی جابجایی-انتشار بر منحنیهای رخنهی آزمایشگاهی با استفاده از نرمافزاز CXTFIT2.1 به دست آمد. دادههای مورد نیاز، با انجام آزمایشهای ردیابی در یک تانک شن به ابعاد داخلی سانتیمترمکعب جمعآوری شد. آزمایشها در سه نوع محیط متخلخل (خاک ماسهای همگن، خاک ماسهای غیرهمگن با چیدمان تصادفی و خاک ماسهای غیرهمگن با چیدمان طبیعی) تحت سه گرادیان هیدرولیکی 017/0، 025/0 و 034/0 انجام گردید. نتایج نشان داد که در هر سه محیط متخلخل و در هر سه گرادیان هیدرولیکی، انتشارپذیری با مقیاس افزایش پیدا کرد. همچنین مشاهده شد که با افزایش درجهی غیرهمگنی، تغییرات انتشارپذیری با مقیاس افزایش یافت. تحت گرادیان هیدرولیکی 017/0، انتشارپذیری محیط متخلخل همگن بهصورت غیرخطی افزایش پیدا کرد و در دو گرادیان هیدرولیکی دیگر، تغییرات آن از توابع خطی پیروی نمود. در محیطهای متخلخل غیرهمگن مطالعه شده، تحت گرادیان هیدرولیکی 017/0، تغییرات انتشارپذیری بهصورت نامنظم بود. در حالیکه در دو گرادیان هیدرولیکی دیگر تغییرات آن بهصورت تابع نمایی یا تابع توانی بود. بنابراین، بهطور کلی، در یک آبخوان همگن تحت گرادیانهای هیدرولیکی زیاد و در یک آبخوان غیرهمگن میتوان تغییرات انتشارپذیری را به ترتیب بهصورت یک تابع خطی و یک تابع توانی یا یک تابع نمایی تقریب زد.