هستیشناسی ماهیت پانزی در بروزِ رویههای حسابداری فرصتطلبانه: ارائه الگوی پدیدار شناسی پارادایمی
نویسندگان
1 گروه مالی و حسابدار ی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2 گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
3 گروه حسابداری، واحد خاش، دانشگاه آزاد اسلامی، خاش، ایران
4 گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
doi
10.22054/qjma.2025.86793.2691چکیده
در شرایط تجاری امروز، که با محدودیتهای کسبِ بازههای بالاتر به دلیل کمبود منابع مالی همراه میباشد، وقوع پدیدههایی مثل پدیدۀ پانزی به عنوان یک شرایط ناهنجار در کارآمدیهای مالی شرکتها و بازارهای وابسته به آن، قابل توجه است. مسئلهای که میتواند با اغواء سرمایهگذاران، نشان دهندهی روندی از منابع مالی در چرخش، برای اسکمرها یا اصطلاحاً متصدیان اجرای طرح پانزی باشد که به عنوان یک عامل برهم زنندهی تعادل در بازارهای مالی شناخت شود. لذا از آنجاییکه بسط این پدیده نوظهور به رویههای حسابداری به عنوان کارکردی از فرصتطلبیهای ساختاری شرکتها میتواند قلمداد گردد، این مطالعه از طریق پدیدارشناسی پارادایمی، به دنبال ارائه الگویی از شناخت ماهیتِ تأثیرگذار پانزی در شکلگیری رویههای حسابداری فرصتطلبانه میباشد. در این مطالعه که از نظر هدف اکتشافی و از نظر نتیجه توسعهای است، در گام اول از طریق مصاحبه با 20 کنشگر دارای تجربه زیسته، تلاش شد تا طی مصاحبههایی با طرح سوالات باز و کدهای برآمده از پدیدۀ پانزی، مضامین گزارهای پدیدۀ پانزی در شکلگیری رویههای حسابداری فرصتطلبانه شناسایی گردد. سپس از طریق ایجادِ یک چکلیست محقق ساخت امتیازبندی شده براساس مقیاسهای «8+»؛ «0» و «8-» گزارهها به مقوله ها تفکیک شد. نتایج براساس «371» کد باز، حکایت از شناسایی «50» مضمون گزارهای در قالب یک چکلیست امتیازبندی محقق ساخت، دارد که با اختصاص امتیازهای کانونیِ هریک از کنشگرانِ تفکیک شده در پانلهای مشخص شده ارزیابی، در نهایت منجر به ارائهی الگوی پارادایمیِ با شناسایی 10 مقوله در 5 بعدِ شرایط علّی، زمینهای، مداخلهگر، استراتژیها و پیامدها شد.