فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با تشدید بهره‌برداری از ذخایر محدود و تجدیدناپذیر و ضرورت توجه به امنیت غذایی جامعه، راهکاری جز استفاده بهینه از آب و انرژی و تلاش برای ارتقاء بهره‌وری آن‌ها در همۀ بخش‌ها به ویژه کشاورزی موجود نیست. در این تحقیق حجم آب آبیاری، عملکرد، بهره‌وری آب و بهره‌وری انرژی در کشت آفتابگردان در دو روش آبیاری تیپ و جویچه‌ای، در شرایط مدیریت کشاورزان و در چاه‌هایی با عمق سطح آب مشابه اندازه‌گیری و با هم مقایسه شد. اندازه‌گیری‌ها در سال زراعی 1400- 1399 در 14 مزرعه از شهرستان‌های استان اصفهان که محصول آفتابگردان جزء اولویت‌ کشت آن‌ها بود، انجام شد. برای مقایسه آماری نتایج به‌دست آمده از دو سامانۀ آبیاری، از آزمون تی (t-Test) و ضرایب همبستگی پیرسون استفاده گردید. براساس نتایج، مقادیر میانگین حجم آب آبیاری در روش‌های آبیاری تیپ و جویچه‌ای به‌ترتیب 6272 و 7987 مترمکعب در هکتار بود و اختلاف بین مقادیر فوق معنی‌دار بود. مقایسۀ مقادیر میانگین حجم آب مورد نیاز با حجم آب آبیاری داده شده در مزارع توسط کشاورزان نشان می‌دهد در 13 مزرعه از مزارع مورد بررسی، کم‌آبیاری صورت گرفته است. مقادیر میانگین عملکرد آفتابگردان در روش‌های آبیاری تیپ و جویچه‌ای به‌ترتیب 1894 و 1781 کیلوگرم در هکتار و مقادیر میانگین بهره‌وری آب آفتابگردان به‌ترتیب ذکر شده 3/0 و 23/0 کیلوگرم در هکتار بود و تفاوت مقادیر در هر دو پارامتر مذکور معنی‌دار نبود. نتایج نشان داد بین حجم آب آبیاری با عملکرد و بهره‌وری آب آفتابگردان همبستگی معکوس وجود دارد که به‌ترتیب غیرمعنی‌دار و معنی‌دار بود. رابطۀ میزان حجم آب آبیاری با میزان انرژی آبیاری و بهره‌وری انرژی، مستقیم و معنی‌دار بود. در روش‌های آبیاری تیپ و جویچه‌ای مقادیر میانگین انرژی آبیاری به‌ترتیب 44871 و 44345 مگاژول بر هکتار و مقادیر بهره‌وری انرژی آفتابگردان به‌ترتیب 042/0 و 045/0 کیلوگرم بر مگاژول بود و تفاوت‌ مقادیر در این دو پارامتر غیرمعنی‌دار بود.