امکانسنجی توسعه کاشت نشایی و بذری زوفا (Hyssopus officinalis L.) با منابع آب شور
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 کارشناسی ارشد شیمی و حاصلخیزی خاک، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 گروه مدیریت مناطق خشک، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد
4 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران،
5 کارشناس پژوهش بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
doi
چکیده
به سبب کاهش منابع آبی با کیفیت و غیر شور، کاشت گیاهانی با تحمل بالا به تنشهای محیطی از جمله شوری دارای اهمیت است. گیاه دارویی زوفا به راحتی در هر خاکی و بدون نیاز به مواد غذایی فراوان رشد میکند. به منظور مقایسه کاشت نشایی و بذری گیاه دارویی زوفا در پاسخ به تنش شوری آب آبیاری، پژوهش گلدانی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی، با سه تکرار در سال زراعی 1400-1399 در مرکز ملی تحقیقات شوری واقع در استان یزد انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل سه سطح شوری (شوری 44/0 (شاهد)، 3 و 6 دسیزیمنس بر متر) بهعنوان فاکتور اول و روش کاشت در دو روش (نشا و کاشت مستقیم بذر) بهعنوان فاکتور دوم بودند. نتایج نشان داد، بیشترین میزان ارتفاع گیاه (44 سانتیمتر) در تیمار شاهد (با 167 درصد بیشتر از شوری 6 دسیزیمنس بر متر) و در روش کاشت نشا (43 درصد بالاتر از روش کاشت بذر)، همچنین بالاترین سطح برگ در تیمار شاهد (51/764 سانتیمتر مربع با اختلاف 5/55 درصد نسبت به تیمار 6 دسیزیمنس بر متر)، وزن خشک کل (86/0 گرم در بوته) در تیمار شاهد (115 درصد بیشتر از تیمار 6 دسیزیمنس بر متر) و کشت نشا (60 درصد بالاتر از کاشت بذر)، کاروتنوئید در تیمار شاهد و کشت نشا (25/3 میلیگرم در گرم وزن تر با اختلاف 62 درصد بالاتر از تیمار مشابه در شوری 6 دسیزیمنس بر متر)، کلروفیل کل در تیمار شاهد و کشت نشا (87/26 میلیگرم در گرم وزن تر و 106 درصد بیشتر از تیمار مشابه در شوری 6 دسیزیمنس بر متر)، پتاسیم در تیمار شاهد (09/21090 میلیگرم در کیلوگرم با تفاوت 30 درصدی نسبت به بالاترین تیمار شوری) مشاهده شد. به طور کلی در روش کاشت نشا در مقایسه با کاشت بذر، گیاهان از تحمل و سازگاری و همچنین رشد بیشتری برخوردار بودند.