کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در شناسایی بهترین روش آبیاری (مطالعه موردی: اراضی حکمآباد، شهر تبریز)
نویسندگان
1 رئیس هیئتمدیره، شرکت مهندسین مشاور یکم، تهران، ایران.
2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 کارشناس ارشد بخش امور آبیاری و زهکشی، شرکت مهندسین مشاور یکم، تهران، ایران.
doi
چکیده
سیستم آبیاری بهعنوان یکی از عوامل اصلی در تولید محصولات کشاورزی، نقش بهسزایی در بهبود عملکرد محصول و بهرهوری آب کشاورزی دارد. طبیعی است که انتخاب نوع سیستم آبیاری مناسب برای هر منطقه و محصول، اهمیت فراوانی دارد. در مطالعه حاضر، برای انتخاب بهترین سیستم آبیاری در اراضی کشاورزی حکمآباد شهر تبریز، از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در بین انواع سیستمهای آبیاری بارانی شامل کلاسیک ثابت، جابهجایی دستی، آبفشان چرخدار، قرقرهای، دوار مرکزی، خطی و سیستمهای آبیاری موضعی شامل تیپ، قطرهای، مهپاش و بابلر کمفشار و همچنین سیستمهای آبیاری سطحی شامل آبیاری غرقابی، کرتی، نواری، نشتی مکانیزه و نشتی استفاده شد. در این مطالعه از معیارهای فنی، اجتماعی، اقتصادی، اجرایی، بهرهبرداری، زیستمحیطی و گردشگری کشاورزی برای انتخاب مناسبترین سیستم آبیاری در منطقه مورد مطالعه استفاده شد. نتایج فرآیند تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که در بین معیارها و زیرمعیارهای انتخابی، معیار گردشگری کشاورزی و زیرمعیار جذابیت گردشگری بیشترین تأثیر و معیار فنی و زیرمعیار امکان خودکارسازی کمترین تأثیر را در انتخاب نوع سیستم آبیاری ایفا مینمایند. در این مطالعه، سیستم آبیاری کرتی با امتیاز 6/53 بهعنوان بهترین گزینه برای منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. همچنین از بین روشهای آبیاری بارانی، سیستم کلاسیک ثابت با امتیاز 4/34 و از بین روشهای آبیاری موضعی، سیستم تیپ با امتیاز 3/82 بهعنوان گزینههای دیگر برای اراضی کشاورزی حکمآباد شهر تبریز در نظر گرفته شد.
