ارزیابی پایداری منابع آب زیرزمینی دشت زرندیه ساوه

نویسندگان

1 گروه مهندسی انرژی های نو و محیط زیست، دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران

2 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی‌استان‌مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش‌و ترویج کشاورزی

3 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، ، ایران

4 دانشجوی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
چکیده

در این پژوهش وضعیت پایداری منابع آب‌زیرزمینی دشت زرندیه‌ ساوه بر مبنای داده‌ برداری میدانی و شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای بررسی شد. با استفاده از اطلاعات داده برداری‌های میدانی، شبیه‌سازی آبخوان با نرم‌افزار GMS انجام و مدل برای حالت پایدار و ناپایدار در 84 گام ماهانه(1390 تا 1400) واسنجی و صحت سنجی شد. سه سناریوی کاربردی برای احیاء آبخوان بررسی شد. مقادیر شاخص‌های پایداری آبخوان(AS) و وابستگی به آب‌زیرزمینی(DG) به ترتیب برابر 31.1 و 0.78 درصد بدست آمد که نشان می‌دهد آبخوان در شرایط بحرانی است و منطقه وابستگی شدیدی به منابع آب‌زیرزمینی دارد. براساس شاخص‌ میرایی(GDR) با ادامه روند برداشت، آبخوان 53 سال دیگر بطور کامل تخلیه خواهد شد. سناریوی کاهش برداشت 20 درصدی سالانه به‌عنوان مناسب‌ترین سناریو منتج به افزایش تراز 4 متری آبخوان طی ده سال خواهد ‌شد. اجرای طرح تغذیه‌مصنوعی سیلاب های فصلی موجود، اثر قابل توجهی بر احیاء آبخوان داشته است. سناریوی انتقال و تغذیه سرریز سد الغدیر می‌تواند بر تراز آب‌زیرزمینی تأثیر مثبت و قابل توجهی، معادل 0.75متر در سال داشته باشد. براساس نتایج، پارامترها و عوامل مؤثر بر تعادل‌بخشی آبخوان زرندیه، در اولویت اول کاهش برداشت و سپس افزایش تغذیه از محل سرریز سد الغدیر است که می‌تواند اثرات قابل توجهی در پایداری این آبخوان داشته باشد.