فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به مسائل و مشکلات زیست‌محیطی به‌وجود آمده از فعالیت کارخانه ذوب مس خاتون‌آباد شهر بابک استان کرمان و اثرات سوء آن روی خاک منطقه، این تحقیق با هدف تعیین نحوه توزیع و الگوی مکانی پراکنش عناصر سنگین مس، روی و آرسنیک در خاک محدوده این کارخانه انجام شد. نمونه‌برداری از خاک به‌صورت شبکه‌بندی منظم (با ابعاد 1000 متر در1000 متر) از عمق ( صفر تا پنج سانتی‌متری) و آنالیزهای آزمایشگاهی با استفاده از دستگاه ICP انجام شد. به‌طوری‌که میانگین غلظت مس، روی و آرسنیک در منطقه 13/731، 06/72 و 13/40 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. تحلیل توزیع مکانی آلاینده‌های مورد بررسی با استفاده روش‌های زمین آماری و در محیط نرم‌افزار GS+ و GIS انجام شد. نتایج نشان داد که با توجه به بالا‌بودن نسبت (C/C0+C)‏، به میزان 99/0، 83/0 و 99/0 به‌ترتیب برای عناصر مس، روی و آرسنیک، همبستگی مکانی قوی در همه عناصر مورد بررسی با مدل واریوگرام کروی وجود دارد. در این رابطه، شعاع تأثیر به‌ترتیب برای عناصر سنگین مس، روی و آرسنیک 2480، 10830، 2380 متر (بالا بودن میزان شعاع تأثیر تأثیردر مورد عنصر آرسنیک به علت سیالیّت بالای آن در خاک می‌باشد) و مقدار آستانه نیز به‌ترتیب 94/0، 55/4 و 87/0 می‌باشد. نقشه توزیع مکانی این عناصر نیز حاکی از عدم آلودگی خاک اطراف کارخانه به عنصر روی و آلودگی شدید آن به عناصر مس و آرسنیک بود. به‌طوری‌که گستردگی مکانی آن‌ها در جهت جنوب غربی کارخانه می‌باشد.