واسنجی مدل HYDRUS-2D و شبیهسازی الگوی رطوبتی خاک در آبیاری نواری تیپ کشت نشائی چغندرقند با و بدون مالچ
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب. دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
3 مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
4 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل
5 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند
doi
چکیده
این تحقیق بهمنظور واسنجی مدل HYDRUS-2D و شبیهسازی الگوی توزیع رطوبتی خاک در آبیاری نواری تیپ در کشت نشائی چغندرقند با و بدون مالچ انجام شد. پژوهش حاضر طی فصل زراعی 1398-1397 در 14 کرت (7 کرت با مالچ و 7 کرت بدون مالچ) با 2 ردیف نوار تیپ به آرایش 50*40 اجرا شد. از 12کرت برای اندازهگیری رطوبت خاک به روش وزنی و از دو کرت برای نصب لولههای دسترسی دستگاه PR2 به-منظور پایش توزیع رطوبت خاک در فواصل مختلف از نوار تیپ و در عمقهای 10، 20، 30، 40، 60 و 100 سانتیمتر از سطح خاک استفاده شد. واسنجی دستگاه PR2 در دور آبیاری 7 روز و 6 نوبت آبیاری انجام شد. نتایج واسنجی نشان داد که پارامترهای پیشفرض6/1 a0= و 4/8 a1= پیشنهاد شده توسط شرکت سازنده PR2برای بافت لومی مزرعه جوابگو نبوده و برای تحقیق حاضر، پارامترهای a0 و a1 برای رطوبتهای بیشتر از ظرفیت زراعی بهترتیب به 8/1 و 3/8 و برای رطوبتهای کمتر از ظرفیت زراعی بهترتیب به 2/1 و 6/8 اصلاح شد. بعد از واسنجی، از دستگاهPR2 برای اندازهگیری رطوبت در پنچ نوبت آبیاری و هر آبیاری به مدت 6 ساعت، در حین آبیاری و پس از آن تا آبیاری بعدی استفاده شد. نتایج صحتسنجی مدل HYDRUS -2D در پنج نوبت آبیاری با و بدون مالچ (با مقادیر میانگین قدر مطلق خطا (MAE) کمتر از 035/0، جذر متوسط مربعات خطا (RMSE) کمتر از 042/0، ضریب همبستگی (R) بالای 70/0 و مجموع مربعات خطا (SSQ) کمتر از 41/0) نشان از عملکرد مناسب مدل در شبیهسازی رطوبت حجمی خاک دارد. در شرایط کاربرد مالچ بهشرطی که پارامترهای هیدرولیکی خاک برای این حالت نیز واسنجی شود، مدل همان کارایی را خواهد داشت. مدل HYDRUS-2D بهدلیل شبیهسازی خوب حین و بعد از آبیاری برای طراحی، انتخاب آرایش نوار تیپ و مدیریت آبیاری نوار تیپ پیشنهاد میشود.