فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمبود آب در طبیعت، خصوصاً در مناطق خشک و نیمه خشک، همواره با کاهش کیفیت آب همراه است. این تحقیق در مزرعه­ای با بافت شنی لومی در فاصله 25 کیلومتری از مرکز شهر مشهد، در دو سال زراعی 91-1390 و 92-1391 اجرا گردید. طرح آزمایشی موردنظر به‌صورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب بلوک‌های کامل تصادفی بود که در آن چهار فاکتور مقدار شوری آب آبیاری (5/0، 5، 8 و 11 دسی زیمنس بر متر به ترتیب S1، S2، S3 و S4) به‌عنوان کرت‌های اصلی، چهار سطح آبیاری به‌عنوان فاکتور فرعی (100، 125، 75 و 50 درصد نیاز آبی به ترتیب I1، I2، I3و I4) و دو رقم کلزا (هایولا 401 و آرجی اس 003) به‌عنوان فاکتور فرعی بود که در سه تکرار اجرا گردید. تابع خطی لگاریتمی در تمام شوری­ها در تیمار I4 عملکرد دانه را بیشتر از واقعیت برآورد می­کند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده توابع درجه دوم و متعالی به ترتیب برآوردهای بهتری نسبت به دو تابع دیگر دارند. مقادیر ضریب تعیین R2 نشان می­دهد که در رقم­های هایولا و آرجی اس، تابع درجه دوم با 99/0= R2 و 8/0= R2 در رتبه اول قرار می­گیرد. در مقابل کمترین مقدار ضریب تعیین در رقم هایولا و آرجی اس به ترتیب مربوط به توابع خطی لگاریتمی و متعالی بود. توجه به نتایج آماری مشخص شده که مبنای مقایسه توابع قرار گرفته است، تابع درجه دوم (با رتبه نهایی یک) نسبت به سایر توابع برتری نسبی دارد و پس از آن تابع متعالی با رتبه 2 نتایج قابل‌قبولی دارد و توابع خطی ساده و خطی لگاریتمی در رتبه­های بعدی قرار می­گیرند. بررسی میانگین ریشه دوم خطا نشان می­دهد که تابع متعالی مجموعاً به میزان 5/12 (رقم هایولا) و 17/8 (رقم آرجی اس) درصد عملکرد را کمتر (با توجه به CRM مثبت) از مقادیر واقعی برآورد نموده در صورتی‌که تابع درجه دوم مجموعاً به میزان 7/11 و 4/6 درصد عملکرد را کمتر (با توجه به CRM مثبت) از مقادیر واقعی برآورد کرده است. بنابراین با توجه به مقایسه­های انجام شده شاخص­های مذکور برای توابع مختلف و نیز رتبه نهایی یک که به تابع درجه دوم تعلق گرفته است، این تابع به‌عنوان تابع بهینه تولید در شرایط توأم شوری و کم آبیاری برای رقم­های هایولا و آرجی اس در منطقه مشهد معرفی می­گردد.