مدیریت برنامهریزی جهت بهرهبرداری از آبخوان آزاد با استفاده از مدل GMS
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران،
4 دانشیار گروه مهندسی طبیعت دانشگاه کاشان
doi
چکیده
بهرهبرداری و حفاظت از منابع آب بهویژه منابع آب زیرزمینی بسیار حائز اهمیت است. مدیریت منابع آب، نیازمند شناخت دقیق خصوصیات آبخوان، تنشهای وارده به آن و در نهایت بیلان آب زیرزمینی است. مدلهای شبیهساز کمک شایانی به مدیران برنامه ریز جهت تعیین میزان بهرهبرداری از آبخوان برای استفاده بلند مدت و پایدار مینمایند. بدین منظور تغییرات تراز آبی آبخوان دشت کاشان در دوره آماری 1387-1397 توسط مدل GMS برای 125 دوره تنش شبیهسازی شد. مدل در دو حالت دایمی و غیر دائمی برای دوره (1395-1387) واسنجی و برای دوره (1397-1395) صحت سنجی شد. نتیجه، افت آب زیرزمینی به میزان 4.4 متر در طول 10 ساله مطالعاتی بود. برای پیشبینی رفتار آبخوان در آینده نزدیک، سطح ایستابی تا سال 1407 شبیهسازی شد. به جهت واقع شدن این دشت در کمربند خشک اقلیمی و رخ داد تغییر اقلیم و نبود بارش مؤثر جهت تغذیه مناسب آبخوان، در این مطالعه تمرکز بر روی مدیریت برداشت از آبخوان بود و بدین جهت، سه سناریوی، برداشت با روند کنونی، 15 درصد افزایش و 15 درصد کاهش در برداشت تعریف و شبیهسازی انجام شد. نتایج به ترتیب افت 87/9 ، 90/11 و 99/6 متری در پایان سال 1407 را نشان داد.