بررسی تغییرات پوشش گیاهی حوزه آبخیز سد امیرکبیر در یک دوره 20 ساله

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران –کرج.خیابان دانشگاه،دانشکده منابع طبیعی تهران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند

3 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان،مشهد

4 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان،مشهد

5 استادیار پژوهشی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

6 دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

7 استاد دانشگاه سیدنی استرالیا – رئیس شرکت مک‌ گاون و مجری طرح مطالعات تفضیلی– اجرایی حوزه آبخیز سد کرج (سال 1352).

doi
چکیده

درک و فهم روابط موجود بین گیاهان و عوامل محیطی و سایر موجودات زنده به منظور حفظ ثبات و پایداری در اکوسیستم‌ها ضروری می‌باشد. بشر برای رفع نیازمندیهای خود از منابع طبیعی استفاده نموده و در طی هزاران سال بهره‌برداری، کم و بیش در تغییر اکوسیستم‌ها به نحوی مؤثر بوده است. در این پژوهش با در دست داشتن نقشه تیپ‌بندی گیاهی این منطقه در سال 1352 که توسط شرکت استرالیایی مک گاون از این منطقه تهیه شده بود نقشه تیپ گیاهی منطقه را در سال 1372 با مطالعات صحرایی با استفاده از ابزار GIS تهیه نموده و تغییرات در پوشش گیاهی صورت گرفته، مورد بررسی قرارگرفت. با مقایسه دو نقشه، مشخص شد که از 20 تیپ تشخیص داده شده در سال 1352 سه تیپ در کل، در اثر فشار چرای دام و عوامل دیگر از بین رفته و تیپهای دیگر تبدیل به تیپهای جدیدتر شده و بقیه تیپها فقط تغییراتی در محدوده پراکنش آنها رخ داده است. در مطالعات پوشش گیاهی برای تعیین وضعیت، ظرفیت و گرایش مراتع به ترتیب از روش چهار عاملی، قطع و توزین و ترازوی گرایش استفاده گردید. با استفاده از روش ترازو و همچنین با مقایسه وضعیت پوشش گیاهی در سالهای 52 و 72 مشخص گردیده که در هیچ یک از تیپها گرایش مثبت بوجود نیامده است. در 8 تیپ، گرایش ثابت و در 9 تیپ، گرایش منفی مشاهده شده است.برای بیان بهتر گرایش 17 تیپ مشخص شده در سال 72، نقشه وضعیت و گرایش مراتع حوزه در سیستم G.I.S   ترسیم گردیده است