ارزیابی روش‌های تجربی برآورد تبخیر و تعرق واقعی سالانه در مقیاس بزرگ به کمک تبخیر و تعرق برآوردی از روش سبال در دشت نیشابور

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد.

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، فردوسی مشهد

4 منابع آب، گروه مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی فردوسی مشهد

5 آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی فردوسی مشهد

doi
چکیده

با توجه به محدود بودن منابع آب در کشور، مدیریت منابع آب راهکاری مناسب و ضروری برای حل بحران می­باشد. برای مدیریت صحیح و علمی بر منابع آب نیاز به فهم بهتر و دانستن مجموعه‌ی پیچیده‌ی تعاملات مرتبط با آب در بیلان آب یک حوضه است. تبخیر و تعرق یکی از اجزای مهم بیلان آب می‌باشد که اندازه‌گیری مقدار واقعی آن نسبتاً مشکل و روش‌های تعیین آن محدود می‌باشد. در این تحقیق سعی شد تا با استفاده روش سنجش از راه دور (سبال) برآوردی دقیقی از تبخیر و تعرق واقعی در مقیاس حوضه- سال به دست آید. برای انجام این کار ابتدا با استفاده از داده­های هواشناسی و شاخص SPI این سال­ها (84-83، 85-84، 87-86) به ترتیب به‌عنوان سال تر، نرمال و خشک تعیین گردید. سپس با استفاده از روش سبال و تصاویر ماهواره­ای مودیس تبخیر و تعرق واقعی برای دشت نیشابور در مقیاس حوضه – سال محاسبه شد. نتایج به‌دست‌آمده با نتایج مدل SWAT مقایسه گردید که دقت خوبی را نشان می­داد. با توجه به این که هدف از این تحقیق ارائه روشی دقیق، ساده و مقرون به صرفه برای برآورد تبخیر تعرق واقعی در مقیاس حوضه- سال بود، از بین روابط واسنجی شده معادله یانگ با 3/28 = RMSE میلی­متر و 90/0= R2 برای کل حوضه و رابطه abcd با 24/16= RMSE میلی­متر و 90/0= R2 برای دشت و رابطه یانگ با 37/19 = RMSE میلی­متر و 90/0= R2 برای کوه بهترین جواب را برآورد کرده است. البته نتایج روابط ژانگ و فو نیز بسیار مشابه یاِنگ بوده و اختلاف کمی با یکدیگر دارند