مدلسازی دما و بارش تبریز با بکارگیری توابع مفصل
نویسندگان
1 عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
2 ستادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
بهطور کلی توزیع احتمالاتی دادههای تصادفی چند متغیره در مقایسه با حالت یک متغیره آنها به دلیل وابستگی غیرخطی بین متغیرهای تصادفی، پیچیدهتر است. یکی از روشهای حل این مشکل استفاده از توابع مفصل میباشد که در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه محققین بوده است. در این مطالعه، وابستگی دما و بارش ایستگاه تبریز با استفاده از توابع مفصل مدلسازی شد. برای این منظور از دادههای بارش و دمای ماهانه ایستگاه تبریز در دوره آماری 1387-1350 استفاده شد. ابتدا توزیعهای تک متغیره مناسب برای بارش و دما بر مبنای تست کولموگروف-اسمیرنف به ترتیب نمایی و مقدار حدی تعمیم یافته (GEV) انتخاب شدند. سپس سه تابع مفصل کلایتون، گامبل و فرانک برای ایجاد توزیع دومتغیره بارش و دمای ایستگاه تبریز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که عملکرد هر سه تابع مفصل نزدیک به هم بوده ولی با توجه به اینکه از بین سه تابع مفصل مورد بررسی، فقط مفصل فرانک قابلیت مدل کردن وابستگیهای منفی را دارا میباشد، بنابراین به عنوان تابع مفصل مناسب جهت مدل کردن وابستگی بارش و دمای ایستگاه تبریز انتخاب گردید.