نقش احداث سد مخزنی نرمآب بر کاهش پهنه سیل و خسارات وارده به اراضی پایین‌دست

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 سازه‌های آبی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

5 مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای استان مازندران،، ایران

doi
چکیده

سیل یکی از پدیده­های پیچیده و مخرب طبیعی است که هر ساله در نقاط مختلف جهان و کشور خسارت­های جانی و مالی فراوانی به بار می­آورد. روش­های کنترل سیل به طور کلی به دو بخش اقدامات سازه­ای و غیر سازه­ای تقسیم­بندی می­شوند. احداث سد یکی از روش­های سازه­ای می­باشد که نقش مهمی در کنترل سیلاب دارد. یک سد با ذخیره کردن مقداری از حجم سیلاب باعث کاهش ارتفاع موج سیل شده و خطر سیلاب را در نواحی پایین­دست کاهش می­دهد. در این تحقیق با استفاده ازمدل­های تحلیل رودخانه(HEC-RAS) و سامانه اطلاعات جغرافیایی(GIS)و بهره­گیری از نرم­افزار Google Earth،به پهنه­بندی سیلاب با دوره بازگشت­های 50، 100، 500 و 1000 سال در رودخانه نرمآب واقع در استان گلستان پرداخته شد. در ادامه تاثیر احداث سد نرماب بر روی کاهش پهنه سیلاب در اراضی پایین­دست مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور سناریوهای مختلفی برای حجم ذخیره سیلاب سد مذکور مورد بررسی قرار گرفت و پهنه سیل در هر حالت پیش­بینی شد. نهایتاً خسارت وارد به اراضی اطراف رودخانه در هر حالت ارزیابی شد. نتایج نشان داد که احداث سد نرمآب با حجم ذخیره سیلاب 6 میلیون متر مکعب، می­تواند تا 1/75 درصد از خسارات ناشی از سیلاب 50 ساله و تا 7/40 درصد از خسارات سیل 1000 ساله بکاهد.