ارائه یک روش جدید در بهینه‌سازی اقتصادی سیستم انحراف سد با استفاده از الگوریتم ژنتیک

نویسندگان

1 مهندسی منابع آب- دانشگاه تبریز

2 عمران-سازه هیدرولیکی- دانشگاه تهران جنوب

3 مهندسی منابع آب- سازمان آب منطقه ای آذربایجان غربی

doi
چکیده

طراحی و انتخاب نوع سیستم انحراف یک سد بستگی به شرایط توپوگرافی، نوع محل ساختگاه (به لحاظ زمین‌شناسی و ژئوتکنیکی)‌، شرایط هیدرولیکی رودخانه‌، هزینه‌های پیش‌بینی شده و ... دارد. یکی از انواع متداول این سیستم‌ها استفاده از یک فرازبند به همراه یک یا چند تونل است. براساس دستورالعمل‌های طراحی و نظر محققین این امر‌، ابعاد سیستم انحراف باید به گونه‌ای باشد که بتواند سیل (دبی حداکثر لحظه‌ای) با دوره بازگشت معین را با ایمنی کامل از خود عبور دهد. انتخاب بهترین ابعاد یک سیستم انحراف موقت از لحاظ اقتصادی و فنی نیاز به استفاده از روشهای بهینه‌سازی دارد. طرح انحراف مسیر خوب طرحی است که با کمترین هزینه ، خسارتهای جدی و بالقوه سیل را در کارگاه در حال ساخت به حداقل برساند. در این مقاله با توضیح روش محاسبه هزینه‌های احداث سیستم انحراف که شامل هزینه‌های مربوط به حفاری‌، خاکریزی و احداث فرازبند و نشیب‌بند‌، سیستم نگهداری و ترمیم می‌باشند‌، از الگوریتم ژنتیک جهت محاسبه کمترین هزینه احداث سیستم انحراف با ارضاء کلیه ملاحظات طراحی  معرفی می‌شود. جهت انجام بهینه‌سازی از الگوریتم ژنتیک استفاده شده است و نتایج آن با نتایج مربوط به روش ضرایب لاگرانژ و سد واقعی مورد مطالعه مقایسه خواهد شد‌. جهت انجام شبیه­سازی از نرم افزار MATLAB استفاده شده است. نتایج حاصله نشان داد  روش های ضرایب لاگرانژ و الگوریتم ژنتیک جهت بهینه­سازی  هزینه ساخت سیستم انجراف، و همچنین برای بهینه­سازی استخراج کمترین قطر تونل و کاهش زمان احداث تونل انحراف روش شبکه عصبی عملکرد بهتری خواهد داشت.