اثر توأمان تنش‌های شوری و خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ در شرایط آب و هوایی کاشمر (تحت آزمایش گلدانی)

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی تربیت مدرس تهران

2 گروه علوم و مهندسی آب مرکز آموزش عالی کاشمر . ;

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
چکیده

ن قادری چکیدهتنش‌های شوری و خشکی از جدی‌ترین مشکلات تولید محصولات کشاورزی در بسیاری از نقاط دنیا به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک می‌باشند. بر این اساس، پژوهشی گلدانی به‌منظور بررسی اثر توأمان تنش‌های شوری و خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ در زمستان سال 1400 و بهار سال 1401 در منطقه‌ی کاشمر اجرا شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل‌های آزمایش سه سطح آب آبیاری شامل 100%= W0، 75%= W1 و 50%= W2 نیاز آبی و چهار سطح شوری شامل 7/0= S0، 4= S1، 8= S2 و 12= S3 دسی‌زیمنس بر متر بودند که در خاک لومی شنی اعمال شدند. نتایج جدول تجزیه واریانس نشان داد که اثر توأمان تنش شوری و خشکی بر وزن دانه در بوته، تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه و بهره‌وری آب در سطح یک درصد معنی‌دار بود. در شرایط توأمان تنش شوری و خشکی شدید وزن دانه در بوته و بهره‌وری آب نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب به اندازه‌ی 17/64 و 29/43 درصد کاهش یافت. افزایش هم‌زمان تنش شوری و خشکی وزن دانه در بوته را نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب 19/45 و 1/61 درصد کاهش داد. نتایج هم‌چنین نشان داد که حد آستانه شوری آب آبیاری برای کاهش عملکرد دانه گلرنگ در شرایط اعمال کم‌آبیاری، 4 دسی‌زیمنس بر متر بود. در بالاترین سطح شوری، تغییر سطح آبیاری از W1 به W2 بهره‌وری مصرف آب را 63/27 درصد کاهش داد. در شرایط آبیاری با آب غیرشور (S0)، تغییر سطح آبیاری از W0 به W1 و از W1 به W2 باعث کاهش معنی‌دار بهره‌وری مصرف آب نگردید. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان گفت در شرایط دسترسی به آب غیرشور، تیمار W1S0 برای منطقه‌ی مورد مطالعه قابل توصیه می‌باشد.