بررسی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب ذرت علوفه‌ای تحت تأثیر توأم سطوح مختلف آبیاری و عمق کارگذاری لوله‌های قطره‌چکان‌دار

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و

2 دانشجوی دکتری دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان

doi
چکیده

علی‌رغم شرایط خشک‌سالی و کمبود آب در اکثر نقاط ایران، ذرت علوفهای منبع اصلی تولید علوفه سیلویی در کشور است. به‌منظور بررسی تأثیر سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در زراعت ذرت علوفه‌ای و تعیین بهره‌وری مصرف آب پژوهشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی جوپار کرمان به مدت دو سال زراعی اجرا شد. تیمار‌های پژوهش شامل سه سطح ‌آبیاری (100=I1، 75=I2 و 50=I3 درصد نیاز آبی) به‌عنوان عامل اصلی و دو عمق لوله‌های زیر‌سطحی قطره‌چکان‌دار (داخل خط) (30=D1 و 40=D2 سانتی‌متری) به‌عنوان عامل فرعی بود. نتایج نشان داد که تیمار 100 درصد نیاز آبی به ترتیب با تولید 77250 کیلوگرم در هکتار علوفه تر و 15447 کیلوگرم در هکتار علوفه خشک بیشترین عملکرد را در بین تیمارهای سطوح مختلف آبیاری به خود اختصاص داد. تیمار 100 درصد نیاز آبی با تیمارهای 75 و 50 درصد نیاز آبی به ترتیب اختلاف عملکرد 20 و 52 درصدی داشت. بین دو تیمار عمق کارگذاری 30 و 40 سانتیمتری خاک تفاوت معنی‌داری از لحاظ بهره‌وری مصرف آب مشاهده نشد. کمترین بهره‌وری مصرف آب در هر دو سال پژوهش به تیمار آبیاری 50 درصد نیاز آبی (متوسط 1/2 کیلوگرم بر مترمکعب) اختصاص یافت. متوسط بهره‌وری مصرف آب در تیمارهای آبیاری بر مبنای 75 و 100 درصد نیاز آبی به ترتیب 3/3 و 2/3 کیلوگرم بر مترمکعب بود. همچنین متوسط حجم آب مصرف‌شده در تیمارهای 50، 75 و 100 درصد نیاز آبی ذرت علوفه‌ای به ترتیب 3200، 4100 و 5200 مترمکعب در هکتار بود. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق تیمار عمق کارگذاری 30 سانتی‌متر با 100 درصد نیاز آبی در سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی با مصرف 5200 مترمکعب آب در هکتار برای تولید ذرت علوفه‌ای در منطقه جوپار کرمان توصیه می‌گردد.