پایش پوشش گـیاهی و تولید مراتع استپی استان قم طی یک دوره شش ساله
نویسندگان
1 اعضاء هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قم
2 اعضاء هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قم
3 کارشناس و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
5 کارشناس و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
6 اعضاء هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قم
7 کارشناس و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
چکیده
مراتع در اقتصاد کشور، چه از لحاظ تأمین علوفه مورد استفاده دام و چه از دیدگاه حفاظت آب، خاک وخدمات دیگری که به جامعه میدهند. اهمیت ویژهای دارند که مدیریت اصولی این اراضی را ضروری میسازد، بر همین اساس پایش پوشش و تولید مراتع استپی استان قم طی سالهای1378 تا 1383 انجام گردید. در ابتدا با استفاده از منابع در دسترس، رویشگاههای عمده استان تعیین و بعد در هر رویشگاه یک منطقه معرف جهت آمار برداری انتخاب گردید. منطقه معرف شامل ناحیهای از تیپ گیاهی است که در بردارندة ترکیبی از عوامل خاکی، اقلیمی، توپوگرافی و پوشش گیاهی و نماینده کل تیپ گیاهی باشد. سپس در هر منطقه معرف عوامل مربوط به پوشش گیاهی(پوشش تاجی و تولید)، در طول 4 ترانسکت 400 متری در 60پلات 2 مترمربعی اندازهگیری شد. دادههای بدست آمده از اندازهگیریهای میدانی نشان داد که مراتع این مناطق در مجموع دارای پوشش تاجی کم و تولید ناچیز میباشند. گیاهان علوفهای طبقه یک در ترکیب نباتی وجود نداشته و یا درصد خیلی کمی از پوشش گیاهی را به خود اختصاص میدهند. نتایج نیز نشان داد که همبستگی قوی بین درصد پوشش گیاهی و تولید علوفه گونههای تحت مطالعه وجود دارد( 01/0>P). همچنین روابط حاصل طی سالها و شرایط مختلف محیطی متفاوت بوده و الگوهای رگرسیونی برازش داده شده بر آنها یکسان نمیباشد.