ارزیابی روش کاربرد EDTA در کاهش ریسک آبشویی سرب به آبهای زیرزمینی با استفاده از Hordeum bulbosum L.
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل
2 بیابانزدایی، دانشکده آب و خاک، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل
doi
چکیده
مطالعه حاضر بهمنظور افزایش کارایی گیاهاستخراجی گونه Hordeum bulbosum L.)جو پیاردار) در خاکهای (بافت خاک لومی رسی) آلوده به سرب بااستفاده از اتیلن دی امین تترا استیک اسید (EDTA) (غلظت 5/1، 5، 10 میلیمول در کیلوگرم)، تعیین بهترین زمان تیمار و شیوه کاربرد EDTA جهت کاهش خطر آبشویی سرب به آبهای زیرزمینی انجام شد. از خاکهای غیرآلوده بدون EDTA و آلوده بدون EDTA بهعنوان شاهد استفاده گردید. نتایج بهدست آمده نشان داد که در تیمار 5EDTA حداکثر (70/890 میلیگرم در کیلوگرم در اندامهای زیرزمینی و 65/720 میلیگرم در کیلوگرم در اندامهای هوایی) میزان برداشت سرب صورت گرفت؛ بنابراین در مرحله دوم تحقیق تیمار 5 میلیمول در کیلوگرم جهت ارزیابی بهترین زمان برداشت گیاه در دورههای زمانی 20 روز (رشد رویشی)، 80 روز (مرحله گلدهی) 140 روز (مرحله بذردهی) استفاده شد. نتایج نشان داد که با گذشت زمان، غلظت سرب در بافتهای گیاهی افزایش داشت، اما بین مرحله گلدهی و بذردهی تفاوت معنیدار وجود نداشت (p‹0/05) و بهترین زمان برداشت گیاه، بهمنظور دستیابی به حداکثر برداشت سرب از خاک دوره گلدهی است. در مرحله سوم جهت کاهش خطر آبشویی سرب، غلظت 5 میلیمول در کیلوگرم در سه روش یکبار، دوبار متوالی و سهبار متوالی به خاک اضافه شد. نتایج نشان داد که تحت کاربرد EDTA بهصورت یکبار، میزان سرب خاک به حداقل رسید. دادهها نشان داد که حداکثر میزان سرب در اندامهای گیاهی در کاربرد روش یکبار بهدست آمد، درحالیکه غلظت فلز در اندامهای گیاهی بین روش دوبار و سهبار متوالی تفاوت قابل ملاحظهای وجود نداشت. بهطورکلی، بهینه گیاهاستخراجی گونه H. bulbosum و کاهش خطر آبشویی سرب در کاربرد غلظت 5 میلیمول در کیلوگرم EDTA با روش یکباراضافه کردن و برداشت گیاه 80 روز بعد از کاشت بهدست آمد.