اصلاح معادله جنسن- هیز برای تخمین تبخیر تعرق در استان فارس

نویسندگان

1 آبیاری و زهکشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت

2

doi
چکیده

برآورد دقیق آب مصرفی گیاه از طریق محاسبه تبخیر تعرق در بهبود مدیریت آب در مزرعه اهمیت بسیار زیادی دارد. معادله پنمن- مانتیت رایج‌ترین معادله برای برآورد تبخیرتعرق پتانسیل گیاه مرجع می‌باشد. با این حال، این معادله نیاز به داده‌های هواشناسی کامل دارد، اما تعداد کمی از ایستگاه های هواشناسی با داده‌های کامل در استان فارس وجود دارد. از سوی دیگر معادله جنسن- هیز روشی ساده‌تر برای برآورد تبخیرتعرق پتانسیل گیاه مرجع می‌باشد. از این‌رو در این تحقیق معادله جنسن- هیز برمبنای معادله پنمن- مانتیت برای هر ماه از سال با استفاده از داده‌های هواشناسی ایستگاه‌های سینوپتیک استان فارس واسنجی و سپس ارزیابی شده است. برای این منظور ضرایب واسنجی شده معادله جنسن- هیز برای تمام ماه‌های سال در ایستگاه‌های مختلف به صورت جداگانه مشخص شدند. علاوه بر این در مرحله واسنجی از دمای مؤثر ماهانه (ترکیبی از دماهای حداقل و حداکثر ماهانه با یک ضریب ثابت) به جای میانگین دمای ماهانه استفاده شد و نتایج نشان داد که این جایگزینی منجر به تخمین مناسب‌تر تبخیرتعرق می‌شود. همچنین در مرحله ارزیابی به جای ساعات آفتابی اندازه‌گیری شده در معادله جنسن- هیز از تخمین ساعات آفتابی (برمبنای دماهای حداقل و حداکثر ماهانه) استفاده شد که این جایگزینی نیز منجر به ارزیابی مناسب معادله اصلاح شده جنسن- هیز در سطح استان فارس گردید. در نهایت نتایج نشان داد که معادله اصلاح شده جنسن- هیز برای تخمین تبخیرتعرق در استان فارس مناسب می‌باشد.