تاثیر شوری و پتاسیم آب آبیاری بر ویژگی‌های ساختمانی خاک

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

ویژگی‌های ساختمانی و هیدرولیکی خاک به نوع و کیفیت آب آبیاری وابسته است. به منظور بررسی اثر پتاسیم در قالب نسبت کاتیونی پایداری ساختمان خاک (CROSS) بر ویژگی‌های فیزیکی خاک (لوم شنی)، پژوهشی در قالب طرح کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل در ستون‌های خاک دست‌نخورده در سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل شوری آب آبیاری (در دو سطح 4 و 8 دسی‌زیمنس بر متر) و مقادیر مختلف یون پتاسیم آب آبیاری (CROSS در چهار سطح10 ، 15، 20 و 25) بودند. بعد از 16 هفته آبیاری، پارامترهای فیزیکی خاک مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش مقادیر شوری، مقدار رس قابل پراکنش در آب به طور معنی‌داری کاهش ولی مقدار میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها افزایش یافت و تغییر مقدار هدایت هیدرولیکی اشباع و مقاومت فروروی معنی‌دار نبود (P<0.05). با وجود عدم استفاده از یون سدیم، یون پتاسیم تاثیر معنی‌داری (P<0.05) بر پارامترهای فیزیکی خاک مثل رس قابل پراکنش، میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها، مقاومت فروروی و هدایت هیدرولیکی اشباع داشت وباعث تخریب ویژگی‌های فیزیکی ذکر شده گردید. اثر مشترک شوری و CROSS مشخص نمود که اثر تخریبی پتاسیم و CROSS بر ویژگی‌های فیزیکی خاک در شوری dS/m 8، کمتر از شوری dS/m 4 در خاک مورد مطالعه بود. بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می‌شود که اثرات یون پتاسیم در ارزیابی ساختمان خاک مورد توجه قرار گیرد.