فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده غلب گونه‌های سودوموناس به عنوان باکتری‌های محرک رشد گیاه شناخته شده که در ترکیب با کو نیتروژن (N) می‌توانند در رشد و جذب عناصر غذایی گیاهان اثرهای مفیدی داشته باشند. تصور می‌رود با کاربرد تلفیقی باکترهای سودوموناس و کود نیتروژن، تولید اسفناج (Spinacia oleracea L.) به‌عنوان یک سبزی پرمصرف در رژیم غذایی انسان را از لحاظ کمی و کیفی افزایش داد. برای دستیابی به این هدف، در یک آزمایش فاکتوریل با طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار، گیاه اسفناج (Spinacia oleracea L.) با باکتری‌های سودوموناس (Pseudomonas fluorescens، Pseudomonas putida و شاهد بدون باکتری تلقیح شده و با سه سطح نیتروژن صفر، 125 و 250 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک از منبع اوره، تیمار گردید. نتایج تجزیه آماری نشان داد که با افزایش سطح نیتروژن از صفر به 250 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک، جذب روی، شاخص کلروفیل برگ‌ها و وزن خشک گیاه به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. با تلقیح باکتری، وزن خشک بخش هوایی و ریشه اسفناج افزایش معنی‌داری نسبت به گیاهان شاهد بدون باکتری نشان داد به‌طوری که بیشترین درصد افزایش وزن خشک در تیمارP.fluorescens با حدود 0/20 درصد برای بخش هوایی و 1/28 درصد برای ریشه در مقایسه با شاهد به‌دست آمد. شاخص کلروفیل برگ‌ها در تیمارهای P.putida و P.fluorescens نسبت به گیاهان شاهد به‌ترتیب حدود 2/22 و 8/13درصد افزایش داشت. میزان جذب نیتروژن گیاهان در تیمارP.fluorescens 2/28 درصد در بخش هوایی و 3/55 درصد در ریشه نسبت به شاهد بدون باکتری افزایش داشت اما جذب روی بخش هوایی در تیمار P.putida کاهش معنی‌داری نسبت به گیاهان شاهد بدون باکتری نشان داد. بر اساس نتایج به دست آمده در این تحقیق، باکتری P.fluorescens به‌طور مؤثر با توسعه سیستم ریشه‌ای و افزایش کارایی جذب آب و عناصر غذایی، میزان رشد و جذب N را افزایش می‌دهد. همچنین به-واسطه تولید سیدروفور جذب Zn را در اسفناج بهبود می‌بخشد.