بررسی رد پای انرژی در سامانه های آبیاری مختلف (مطالعه موردی: استان البرز)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین
doi
چکیده
در این تحقیق سه روش آبیاری سطحی، قطرهای و بارانی برای بررسی ردپای انرژی در سامانه های آبیاری مختلف، مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور نیاز آبیاری 15 محصول، اعم از محصولات زراعی، صیفیجات و باغی استان البرز نیز مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات چاههای استان البرز دادههای تراز سطح آب زیرزمینی چاههای مشاهدهای واقع در دشت البرز در دوره آماری 1398 از آب منطقه-ای استان البرز جمعآوری شد. سطح ایستابی و سطح دینامیک 11 حلقه چاه بررسی و محاسبه شد. با توجه به نیاز آبیاری محصولات، توان مصرفی و ساعات کارکرد پمپ برای آبیاری، میزان انرژی مورد نیاز پمپ برای رسیدن آب به مزرعه برای آبیاری قطرهای و بارانی محاسبه و هزینه برق مصرفی، برای هریک از محصولات باغی، زراعی و صیفیجات برای سطح دینامیک و سطح استاتیک محاسبه شد. همچنین با درنظر گرفتن سه سناریوی مختلف برای میزان تلفات مفید (آب بازگشتی) و تلفات غیرمفید آبیاری، میزان آب بازگشتی به آبخوان و ردپای انرژی با در نظر گرفتن سطوح استاتیک و دینامیک محاسبه شد. نتایج نشان داد که بیشترین تلفات انرژی مربوط به آبیاری سطحی و کمترین مقدار مربوط به آبیاری قطرهای است. تلفات مفیدآبیاری در همه محصولات برای سطح دینامیک بیشتر از سطح استاتیک میباشد. به عنوان مثال مقدار تلفات مفید آبیاری سطح دینامیک محصول یونجه (40 درصد تلفات مفید آبیاری قطرهای) حدود (m3/ha) 15 میباشد، و مقدار تلفات مفید آبیاری سطح استاتیک محصول یونجه (40 درصد تلفات مفید آبیاری قطرهای) حدود (m3/ha) 11 میباشد. همچنین محصولات باغی بیشترین میزان تلفات مفید آبیاری و صیفیجات کمترین میزان تلفات مفید آبیاری را دارا میباشند. بیشترین میزان تلفات در محصولات باغی، زراعی و صیفیجات به ترتیب مربوط به گردو، یونجه و پیاز و کمترین تلفات در محصولات باغی، زراعی و صیفیجات به ترتیب مربوط به محصول انگور، جو و خیار بهاره میباشد.