ارزیابی مدل SWAP برای شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری آب ذرت در مدیریت‌های مختلف آب و کود

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

doi
چکیده

هدف این پژوهش ارزیابی مدل SWAP در شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری آب ذرت در شرایط مختلف مدیریت آب آبیاری و کود نیتروژن بود. بدین منظور، از داده‌های دو طرح تحقیقاتی مجزا، که در بخشی از مزارع پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر انجام شده بود، استفاده گردید. در آزمایش اول عوامل سطوح کودی در چهار سطح (N1: 100، N2: 80، N3:60 درصد نیاز کودی و N4: شاهد) و زمان تقسیط کود در دو روش (T1: سه تقسیط و T2: چهار تقسیط مساوی) و در آزمایش دوم مقدار آب آبیاری در چهار سطح (W1: 120، W2: 100، WI3: 80 و W4: 60 درصد نیاز آبی) و کود نیتروژن در چهار مقدار (N1: 100، N2: 80، N3:60 و N4: صفر درصد نیاز کودی) بررسی شدند. نتایج آماره‌ RMSE نشان داد که مدل SWAP برای شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری آب در آزمایش اول به‌ترتیب دارای خطای کم (55/0 تُن در هکتار) و قابل قبول (25/0 کیلوگرم بر مترمکعب) و در آزمایش دوم به‌ترتیب دارای خطای کم (51/0 تُن در هکتار) و زیاد (47/0 کیلوگرم بر مترمکعب) بود. دقت این مدل گیاهی برای شبیه‌سازی عملکرد و بهره‌وری آب در آزمایش نخست به‌ترتیب در دسته‌های عالی (NRMSE≤0.1) و خوب (0.1<NRMSE≤0.2) و در آزمایش دوم به‌ترتیب در دسته‌های عالی (NRMSE≤0.1) و ضعیف (0.3<NRMSE) قرار داشت. افزایش تقسیط کود نیتروژن از T1 به T2، سبب کاهش خطای شبیه‌سازی عملکرد از 6/6 به 4/4 درصد و بهره‌وری آب از 6/6 به 0/4 درصد شد. خطای شبیه‌سازی عملکرد در تیمارهای N1 الی N4 به‌ترتیب 11/0، 12/0، 14/0 و 17/0 درصد و در تیمارهای W1 الی W4 به‌ترتیب 12/0، 18/0، 12/0 و 12/0 درصد بود. ولی روند مناسبی بین تغییرات خطای بهره‌وری آب در تیمارهای مختلف مشاهده نشد. براساس کلیه نتایج، استفاده از مدل SWAP برای شرایط وجود کود نیتروژن پیشنهاد می‌شود.