مقایسه چند روش درون یابی مکانی و انتخاب مناسب ترین روش برای پهنه بندی نیترات و فسفات در آب زیرزمینی شهرکرد

نویسندگان

1 علوم خاک، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه شهرکرد

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی،دانشگاه شهرکرد، ایران،

3 دانشیار گروه مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

4 دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران

doi
چکیده

انتخاب و به کارگیری روش درون­یابی مناسب می­تواند منجر به تولید نقشه­هایی دقیق­تر و صحیح­تر گردد.  هدف از انجام این پژوهش تعیین مناسب­ترین روش درون­یابی از بین انواع کریجینگ،  وزن دهی معکوس فاصله (با توان­ 1 تا ۴) و انواع کوکریجینگ جهت پهنه­بندی و نقشه­کشی مولفه­های نیترات و فسفات در آب­ زیرزمینی دشت شهرکرد بود.  برای این منظور از داده‏های غلظت نیترات و فسفات 97 حلقه چاه کشاورزی دشت شهرکرد استفاده شد.  در  روش­ کریجینگ معمولی نیترات، مقدار R2حداقل99/0، mg/L  1 RMSE< و  mg/L  1/0ME<  و در پهنه­بندی فسفات به روش کریجینگ معمولی مقدار R2 نزدیک به واحد،01/0 RMSE= و ME نزدیک به صفر به دست آمد. کارآیی روش وزن دهی معکوس فاصله در پهنه­بندی نیترات و فسفات ضعیف­تر از کریجینگ بود و با افزایش توان روش معکوس فاصله مقدار R2 کاهش و مقدار RMSE افزایش یافت. با این حال توان 1 معکوس فاصله را در شرایطی می‏توان جایگزین کریجینگ کرد. در پهنه بندی نیترات یا فسفات روش کوکریجینگ با استفاده از یکدیگر به عنوان متغیر کمکی ارزش هزینه آن را ندارد.نقشه­های حاصل از ویژگی­های تغییر نمای منتخب و روش کریجینگ معمولی برای  نیترات و فسفر نشان داد میزان آلودگی آب زیرزمینی شهرکرد به این دو آلاینده از شمال به جنوب دشت روبه افزایش است. همخوانی خلاصه­ی آماری مشاهدات با خلاصه­ی آماری نقشه­ها که به روش کریجینگ تولی شده بودند دقت خوب این روش را نشان داد.  در مجموع استفاده از روش کریجینگ معمولی به دلیل دقت بیشتر، محاسبات کمتر و نیاز به داده کمتر در بین روش­های مقایسه شده، برای پهنه­بندی نیترات و فسفات آب زیرزمینی شهرکرد توصیه می­شود.