فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارتقاء بهره‌وری آب در تولید محصولات کشاورزی یکی از برنامه‌های اساسی برای تامین امنیت غذایی در کشور است. همچنین با توجه به اهمّیت و وسعت کشت لوبیا در دشت اهر (استان آذربایجان‌شرقی) و ضرورت ارتقاء بهره‌وری آب در تولید این محصول به‌ویژه در شرایط شوری آب و خاک، این پژوهش با هدف بررسی اثرات سامانه‌های آبیاری و سناریوهای نیازآبشویی بر بهره‌وری آب در تولید لوبیا در این دشت انجام گردید. عملکرد محصول و حجم آب آبیاری با دو سامانه آبیاری بارانی و سطحی در مزارع متعدد تحت مدیریت کشاورزان، به طور مستقیم اندازه‌گیری گردید. پنج سناریوی نیاز آبشویی شامل صفر، 5، 10، 15 و 20 درصد نیاز خالص آب آبیاری با دو سامانه آبیاری در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد کاربرد سامانه‌های آبیاری موجب تفاوت در عملکرد و حجم آب مصرفی گردید. میانگین عملکرد لوبیا با کاربرد سامانه آبیاری بارانی395± 1189 (به دلیل احتمالی کم‌آبیاری) با سامانه سطحی180± 2396 کیلوگرم در هکتار بود. کاربرد سامانه آبیاری بارانی و سطحی به ترتیب 747± 4717 و 1276± 7297 مترمکعب در هکتار مصرف آب داشته است. میانگین بهره‌وری آب در تولید محصول 29/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. نتایج خوشه‌بندی نشان داد بهره‌وری (47/0 کیلوگرم بر مترمکعب) حاصل از اعمال سناریوهای نیازآبشویی صفر و 5 درصد در یک گروه، بهره‌وری (35/0 کیلوگرم بر مترمکعب) سناریوهای 10 و 15 درصد در گروه دوم و بهره‌وری(22/0 کیلوگرم بر مترمکعب) سناریوی20 درصد در گروه سوم قرار داشت. علاوه براین یافته‌ها، پیشنهاداتی برای ادامه پژوهشهای کاربردی ارائه گردیده است.