بررسی میزان کارایی مدل SDSM در شبیه‌سازی شاخص‌های دمایی در مناطق خشک و نیمه‌خشک

نویسندگان

1 آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری

2 روه مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.

3 استاد دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری

4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طییعی استان کرمان

doi
چکیده

تغییر اقلیم خصوصا افزایش دما مهم‌ترین معضل کرة زمین در قرن بیست و یکم می­باشد. بنابراین ارزیابی میزان روند این معضل در مقیاس جهانی، منطقه­ای و محلی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. امروزه تعداد زیادی مدل گردش عمومی جو برای  پیش‌بینی وضعیت اقلیم در آینده طراحی شده است، اما خروجی حاصل از این مدل­ها به دلیل محدودیت در تفکیک مکانی در مقیاس محلی،  قابل استفاده نمی­باشند. لذا روش­های متعددی به منظور استفاده از خروجی این مدل­ها در مقیاس منطقه­ای و محلی ابداع شده است. متاسفانه علی­رغم تحقیقات گسترده هنوز امکان توصیه یک روش معین برای یک منطقه خاص وجود ندارد به همین دلیل در هنگام استفاده از این روش­ها در یک منطقه­ی خاص باید ابتدا میزان کارایی آن مورد بررسی قرار گیرد. یکی از متداول­ترین این روش­ها استفاده ازمدل ریز مقیاس نمایی [1] می­باشد. در این تحقیق ابتدا میزان کارایی این مدل جهت ریز مقیاس نمایی شاخص­های دمایی در ایستگاه شهر کرمان به عنوان نمایندة مناطق خشک مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس شاخص­های دمایی ایستگاه کرمان تا سال 2100 شبیه سازی شدند. بدین منظور ابتدا مدل SDSM با استفاده از داده‌های مشاهداتی ایستگاه کرمان و داده­های بازسازی­شدة مرکز ملی پیش‌بینی اقلیمی کانادا کالیبره و واسنجی شدند. به منظور ارزیابی مدل از معیار میانگین خطای مطلق استفاده شد و بعد از اطمینان حاصل نمودن از دقت شبیه‌سازی مدل، با استفاده از دو مدل گردش عمومی CGCM1[2] و [3]H  تحت دو سناریو  و  شاخص­های دمایی (حد اکثر، حداقل  و متوسط دمای سالانه) برای این ایستگاه تا سال 2100 شبیه­سازی شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد، که مدل مذکور توانایی لازم جهت شبیه­سازی شاخص­های دمایی را دارد. همچنین استفاده از داده‌های مدل HadCM3 نسبت به داده‌های مدل CGCM نتایج بهتری را ارائه می­دهد. بر اساس داده‌های این مدل میزان افزایش میانگین درجة حرارت سالانه برای دوره­های (2039-2010)، (2069-2040) و (2089-2070) نسبت به دورة پایه (1990-1961) به ترتیب برابر با 5/1، 8/2 و 5/4 درجة سانتی‌گراد می­باشد.