ارزیابی برخی معادلات نفوذ آب در خاک در کاربریهای مختلف در حوزه آبخیز کجور
نویسندگان
1 - دانشیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
2 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
3
doi
چکیده
مطالعه نفوذ به عنوان یکی از اجزای چرخه آب به منظور مدیریت و برنامهریزی پروژههای آبی ضروری میباشد. از آنجا که اندازهگیری نفوذ در عرصه هزینهبر و مستلزم صرف زمان زیاد است، لذا از مدلهای مختلف برای برآورد مقدار نفوذ استفاده میشود که هر مدل در شرایط خاص، برازش مناسبی را با دادههای تجربی از خود نشان میدهد. انتخاب مدل مناسب در مدیریت منابع آب حائر اهمیت میباشد. از اینرو، در این تحقیق، ابتدا با استفاده از استوانه مضاعف در چهار کاربری جنگل، باغ، کشاورزی و اراضی ساحلی، اقدام به اندازهگیری نفوذ شد و در مرحله بعد، مدلهای نفوذ سازمان حفاظت خاک آمریکا SCS، فیلیپ، کوستیاکف، گرین وآمپ و هورتون با استفاده از شاخصهای ضریب تبیین (R2)، معیار کفایت ناش-ساتکلیف (NSSS)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، و میانگین خطا (ME) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مدل کوستیاکوف در هر چهار کاربری با بالاتر بودن R2، معیار کفایت ناش-ساتکلیف و RMSE کمتر، بهترین برازش را با دادههای تجربی داشته است. ضمن آنکه مقادیر ME بیانگر این بوده که مدل کوستیاکوف در کاربری باغ، مقادیر را بیشتر از مقدار واقعی ارزیابی کرده است و در سایر کاربریها، مدل کمبرآوردگر بوده است. در حالیکه مدل نفوذ سازمان حفاظت خاک آمریکا SCS در تمام کاربریها دارای کمبرآوردی بوده و از این حیث عملکرد پایدارتری نسبت به سایر مدلها از خود نشان داده است. در مجموع، مدل کوستیاکوف در تمام کاربریها در رتبه نخست قرار گرفت و پس از آن مدلهای سازمان حفاظت خاک آمریکا SCS، فیلیپ، گرینوآمپ و هورتون در ردههای بعدی قرار گرفتند.