فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به کمبود منابع آب در کشور، کاهش تلفات و افزایش بهره‌وری مصرف آب در کشاورزی امری ضروری است. مدیریت و بهره‌وری مصرف آب ضعیف در شبکه های آبیاری و زهکشی نشان می دهد که این بخش نیاز به توجه ویژه دارد. این تحقیق در سال 1399 در شبکه آبیاری تجن در استان مازندران انجام شده است. میزان تلفات و راندمان‌های انتقال و توزیع آب در شبکه انتقال آب تجن با استفاده از اندازه‌گیری‌های صحرایی برآورد شد. در ابتدا 16 بازه که مشخص‌کننده وضعیت شبکه بوده انتخاب شد. اندازه‌گیری‌های صحرایی به روش دبی ورودی و خروجی برای هر بازه صورت گرفت. تمام اندازه‌گیری‌ها روی بازه‌های منتخب از کانال‌ها برای به حداقل رساندن تبخیر در اول صبح توسط مولینه با سه بار تکرار انجام گردید. سپس دبی هر قسمت از سطح مقطع محاسبه و در‌نهایت دبی کل مقطع به دست آورده شد. نتایج نشان داد که راندمان انتقال در کانال‌های این شبکه بین 88/2 تا 99/5 درصد متغیر بوده و به‌طور متوسط 95/8 درصد برآورد شد. همچنین در خصوص شبکه توزیع نیز راندمان بین 68 تا 96 درصد تغییر نموده و به‌طور متوسط حدود 77/25 درصد برآورد گردید. برای جلوگیری از تلفات آب در کانال‌های انتقال و توزیع آب آبیاری، باید مواردی مانند رشد علف‌های هرز در کانال‌ها، تجمع رسوب در کانال‌ها، تجمع زباله در کانال‌ها، ترک‌خوردگی پوشش کانال‌ها، خرد شدن یا جابجایی قطعات بتن در کانال‌ها، تخریب ناشی از کیفیت نامناسب مصالح استفاده‌شده، تخریب ناشی از مسائل اجرایی، می‌بایست کنترل و رفع گردد.