توسعه مدل منشور پایداری انرژی: چارچوبی برای مدیریت یکپارچه زیست‌‌بوم انرژی

نویسندگان

1 رئیس امور پژوهش و فناوری، شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران، تهران، ایران

2 کارشناس امور پژوهش و فناوری، شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران، تهران، ایران

3 کارشناس مهندسی انرژی و کربن، شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران، تهران، ایران

doi
چکیده

منابع انرژی مهم‌ترین عوامل و عناصر توسعه پایدار هستند. کشور ایران علاوه بر برخورداری از مجموع ذخایر غنی سوخت‌های فسیلی، ظرفیت فراوانی برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر دارد، اما در حوزه انرژی (برق، گاز و فراورده) دچار ناترازی شده به‌طوری که در فصل تابستان با کمبود برق و در پاییز و زمستان با کمبود گاز مواجه شده و اخیراً نیز وضعیت بنزین از ناترازی به کسری تبدیل شده است. در این مقاله سعی شده است تا با نگاهی جامع‌نگر در زیست‌بوم انرژی کشور، مدلی برای توسعه ساختار مناسب به‌منظور رفع ناترازی در ایران ارائه شود. مدل توسعه داده شده در این پژوهش برای رفع ناترازی، دارای چهار بخش اساسی حکمرانی انرژی، عرضه، تقاضا و تنوع‌گرایی بوده که به‌صورت وجه‌های یک منشور باهم مرتبط هستند. لازم به ذکر است قاعده این منشور که تجمیع‌کننده و منسجم‌کننده آن به شمار می‌رود، در اصل بخش حکمرانی انرژی است که مهم‌ترین بخش خواهد بود. رویکرد یکپارچه‌نگری در این مدل، انسجام‌دهنده ساختار سیاست‌گذار، تنظیم‌گری و تنظیم روابط میان بخش‌های مختلف است تا به ابعاد درگیر در ناترازی انرژی کشور بپردازد.