فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جمعیت در حال رشد و افزایش درآمدها، تقاضای آب برای مصارف کشاورزی، صنعتی و بخش خانگی را افزایش داده است. از طرف دیگر، عرضه آب از منابع سطحی به سمت منابع زیرزمینی سوق پیدا کرده است، ادامه این روند تامین آب در 50 درصد مناطق شهری ایران را وابسته به منابع آب‌های زیرزمینی می‌کند. همین امر ذخیره منابع آب‌ زیرزمینی را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش داده است. رشد شهرنشینی و وجود دو شهر تهران و کرج در این دشت باعث افزایش تقاضای آب در بخش خانگی و در نتیجه کاهش سهم آب مصرفی در بخش کشاورزی شده است. برای مدیریت بهینه آب و با توجه به تقاضای آب در بخش‌های مختلف اقتصادی، در این مطالعه اثرات تغییر در تقاضای آب در بخش خانگی بر روی فعالیت‌های کشاورزی و ارزش اقتصادی آن براورد شده است. برای تخمین تقاضای آب خانگی از روش مطلوبیت استون-گری و برای برآورد و محاسبه ارزش اقتصادی و اثرات تقاضای آب خانگی بر بخش کشاورزی از رهیافت برنامه ریزی‌ریاضی اثباتی استفاده گردید. نتایج نشان داد که ارزش اقتصادی آب در بخش کشاورزی معادل 550 تومان به ازای هر متر مکعب می‌باشد. حال اگر سهم بخش کشاورزی از آب زیرزمینی به میزان 1، 5، 10 و 20 درصد کاهش یابد، ارزش اقتصادی آب در بخش کشاورزی افزایش یافته و به 600، 703، 761 و 976 تومان به ازای هر مترمکعب خواهد رسید. به دلیل محدودیت ایجاد شده توسط تقاضای آب در بخش خانگی و کاهش آب در دسترس پیشنهاد می‌شود، سیاست-گذاران علاوه بر قیمت‌گذاری بر مبنای ارزش اقتصادی آب در بخش کشاورزی سیاست‌های تشویقی سرمایه‌گذاری در دستگاه‌های آبیاری مدرن در کوتاه مدت و همچنین تحویل حجمی آب و کنترل حجم آب تحویلی به کشاورزان به منظور افزایش بهره‌وری بیشتر و کاهش تلفات آب و حفظ آبخوان‌ها در بلند مدت پیش گیرند.