مسائل ژئوتکنیکی خاک‌های مسأله‌دار جهت احداث کانال‌های آبیاری بر روی آن‌ها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

2

3

4 دانشجوی دکترا، گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
چکیده

کانال‌های انتقال آب در شبکه‌های آبیاری، از جمله سازه‌هایی می‌باشند که معمولاً در بیشتر طول خود بر روی خاک قرار می‌گیرند و جهت احداث کانال بایستی خصوصیات ژئوتکنیکی خاک به دقت بررسی گردد. بیشترین مشکلات را برای کانال‌ها، خاک‌های دانه ریز بوجود می‌آورند که می‌توانند خصوصیاتی مانند تورم، واگرایی، رمبندگی و در صورت وجود مواد قابل حل، انحلال داشته باشند. این خاک‌ها در صورت داشتن خاصیت تورمی، پس از مرطوب شدن افزایش حجم داده و باعث بالا زدن کف کانال و شکستن لاینینگ کانال می‌شوند و در صورت داشتن درصد بالای مواد قابل حل و یا خاصیت واگرایی و رمبندگی، در اثر مرطوب شدن، خاک تغییر بافت داده و نشست می‌کند و این نشست باعث تخریب کانال می‌شود. در این مطالعه، مسائل ژئوتکنیکی کانال‌های آبیاری رودشت جنوبی و مهیار در استان اصفهان و سورک در استان چهار محال و بختیاری بررسی شده و با توجه به برخورد به خاک‌های قابل انحلال، رمبنده و متورم شونده، برای اصلاح آنها راهکارهای مناسب نظیر تعویض خاک، بارگذاری و غرقاب سازی و آب‌بند کردن کانال ارائه گردید.